Catégories
Sëñ Maam Moor Mbàkke

Waati Wolof (a, b, j, d)

Way wii nag, aji-way ji Sëñ Maam Moor da koo tëgg ci anamug abacada.
Tàmbalee ko ci loyu a indi ci waati Wolof yu jafe yi tàmbalee A yépp. Toppe ko noonu bamu jeex.

KUBBITE GI

Xerawluleen ma sadd fii baati wolof
May sunu làkki maam ya déggatuñ ko faf

Ngirag ne sunu jamono lañu xëy mbaanig
Jànqe ko yaawur te rañaane kàcci nag

Te xëy ma ñépp këmm mbaa jópp la dal
Ña jànq it seen diñe gaay seen wéttal

Gaa ya rañaan war ca gëléemi fande ya
Te xit fetal ca ñall yuy golliku ya

Ba génn kéewi dànna yoy ëwoon na leen
Ni dédd def xallóobi gaynde saŋe leen

Jéggi dayoom gu weesu lef moo ma ëlëm
Ma rët ba tax ma bëgg a dëflu cig wayam

Ngir dekkalaat ko góomu alkandeem bi wér
Te suuxataat reen ya ba meññatam ma ñor

Ñu raas ko, fuuyoo ko te racc, def cafaay
Yuur ca di fas dumóoyu lépp lëf lu aay

Jafal la giim te taal ko ngànj muy bérax
Di lekk sun liw bi ba kenn dootu lox

Ñu naan ci dex gi bàyyi tepp-tepp yi
Ak déq yeek njunux yi, xond-xond yi

Dëtëm ba màndi raggu bokkul ak di ñeer
Ci lol dafay guusali put di yokk tér

Masëy-bandaŋ wa wenn dooñ la tooyalul
Waame wa mooy tooyal i tool te koy ñoral

Ba tax ma fëx àkki wolof ya jiitu woon
Muy waxi sun maam ya di mag ñee fi ne woon

Waxiin ya laa jëlaat, fasoo mu delsiwaat
Te ñooy wolof yu wér ya, nar ñu dekkiwaat

tudde ko mottaliy mébet yuñ sémb
Ci dekkalaat waati wolof yoy démb.

LOYU A

Aw naa ci àlli waa Unaare fekk leen
Ñu àngu ñoom ñépp di an calli aréen

ma ëyu leen ne aaye naa ko, indileen
fukki andaar te boy te moytu aawe yéen

Te aw ci xàllu njub te moy anéeri moy
Te wut aléeri topp àkki tool ya bay

Te àlli wànqaasi moy ak àkki ngëmmeen
Buleen di aas ci ëtt mbaa urmbali yéen

Lépp lu aay ër ko fa tay aayelu ay
Tey àddu tey aar sa njaboot ci wépp ay

Te bul di ës ba muy waral ñu ëñ sa kéew
Te mooy sa kiiraay li la ëw bañ di la yéew

Te bul asar lenn, na ngay afal ku ne
Sa xol bi nay af man a uuf mag ak gone

Jépp ayib ju dul sa jos umpale ko
Te ëmbalal ku nekk u yiw àntule ko

LOYU B

Ku bëgg nay bëgg lu baax bañ lu bonam
Te am mbañum-rus ma di xeeñtu aw banam

Te néewi mbóorant te doon ku xuuyi mbéey
Setal sa pooki xol te nàmp batti péey

Ŋoyal ca mbicci kaw ga bul jàpp ci pet
Moyul barastikook a bàyyi bul di xét

Te rendi say mbamb ca pottox ya te boy
Jam ko ca baljat ya te bèccingal ko wéy

Te ñàkk paal ku dul ci Yàlla miy boroom
Te sàkku mbëbbal ma , ñemeg péete ci moom

Te buddi say bémpéñi xol ba buddi buut
Sol ca ngëneel ba lépp pendal ak i mbóot

Te néewi bébbant nde moodi pëppi jëf
Di pindi pax yu feese pert bum la këf

Defal bërét te binni ngir yéem sa ayib
Sàkku pexem faj ko te pasteefu te jub

Defal sa jëf yi pàggutéef wëlif poñat
Lu dee gi bette bette berndeele ko mat

Mbewte nga bërgal ko potoxlu pekki mbég
Génn ci mballi barjalug bakkane rekk

Mbémburi xol di yéene nay mbell mu set
Te bànk i jëf peeg ko te mbaayàlla poñat

Berul te bul topp mbaboor mi deel bérés
Lu bon ci ag mbëbëstënam ci foo ko gis

Bul ca deseb patt faral béel ci lu baax
Te bul ca bar sa mbir na bir ci fonk baax

Te dagg pëjji pànka buural sa kañaan
Te daal di buur jëm ci boroom bi daw safaan

Te fab sa baag yoor ko ci mbalka mom ngëneel
Tanq ca naan te wacc mboori xiila-xaal

LOYU J

Damay janeer lu mel n ceeñeeri cofeel
Mel ni ku ñer cafka ga far ñëggu ca teel

Ba maa ngi jànkoonte ci xol bi aw mettiit
Wu jeggi njobbaxtani cëy jépp jëreet

Ba xel mi jollasante na ak xol bi, li jib
Xañ na ma cëslaay ba jamuuj naa ci lu jub

Mel ni njunux ci man, ci kuw maram lëjal
Ma far di cam su wéet di jukkat di jofal

Te jàmbat ak junj jeñul jóori cibeel
Ma jaaxle componu ci màndiŋum cofeel

Ba jàmberaayi ronqooñ it di car-cari
Jàllawle xel mi xol bi it di jér-jéri

Fit wi ne ñogg jokkalook njàqare xol
Lu sax ne ñumm mel ne coggal gu ñukkul

Ba maa ngi ceeñeerlu ci biir am njayaxaan
Samab ñës it call ba maa ngi ñeetaan

Ma ñaxtu ñaxtu kenn ñëwul jàppale ma
Cawarte dem njàqare ñëw jaxalsi ma

Ba càqaral na xol bi, jàmmi jamjamoor
Moo ma ñëwal njold ma jéllu kekki joor

jullóotu naa ba faf ne jànjaŋ ca ja ba
Ca digg njolloor ga ba weeroo ni Rubba

Ma sàkku aw ñaraasu mbég jàppandiwul
Ñu far ma njàmbaasale njëgg mom jarul

Kanam gi ñëkk , ñaq, ñuqi lëf të ma
Ma njoofu ay jafeñ-jafeñ jàmm të ma

Mu mel ni jaani ñës yu ñàng ñoo ma war
Te doon yu ñammasle di curpi mel ni jur

Ma aw ci ñallu njommet ak xel mu ñorul
Ba mel ni am njëgg ma ak curi lëjal

Ma jumm jummi jiiñ jamoono lii ma dal
Te xam ne moom du jag du jekkal du jagal

Te xam ne ñàngóor a ko gën jikko ndax it
Njekk da koo xamul du jekki it jubut

Ma daal di jàppeelu ci lii ma xam ci moom
Te def ko ñukk jàpp nag ca kay boroom

Te ñukk jëm ci moom te jokk nag ci jëf
Te kañ ko, njukkal ko te far sóobu ci lef

Dontele ne nag njàqare fim ne moo ma muur
Ni njoof di muure jaasi war ma bépp boor

Du tee ma jéem a muñ te xam ne rekk ngëneel
Deesu ko jox cuune ku muñ rekk la ñeel

Te ñàkk jom day tax a jëf cëkk te it
Da nay waral di jëf lu juunu lol jubut

Ay njegemaar yu jekk tey joŋante
Firdawsi cig njoggama yal nan ci joti

LOYU D

Na ngay dëgër ne déjj far jéggi dayo
Te doon ku déjjérle di dàkku mbamb yu

Ba mel ni mbëtti deg ya mbaa mel ne ndëfëñ
Du jàmbatub dagg ni dëññ mbaa wetañ

Te bul di aw ndóol wu dëféenu fàww rekk
Saxal ci dàllu bul di dallu mukk nag

Bul di dijooti ndàmm sonn a koy maye
Faral di dànna bob du déjjatuy moyi

Dëtëm ndoxum ndam ma mu neex ci denqaleeñ Nga nòyyi ndeemeexi ngëneel sa diine feeñ

Dët ga di dotti yaw nga des dér darale
Ni ku ñu dott tey ku dërkiis të file

Di dëflu ciw tiis te nga ndarkepp sa mbir
Dëxëñ sa ndaaf te dàmbe mbeg ak i naqar

Te bul di diis ba faf di ndaare des ginaaw
Na ngay doronke dund gii doylu la teew

Te bul di dàcci mel ni kuy das defarul
Ndéeyaale ak ndétti ndënéer yuy dexi xol

Te doylu yaw doonte ne dóor-dóor nga ame
Dëkke ko ndéem dooj nga am it bul ko gëme

Te dànd doolenke bakkan, daw ko bu wóor
Te bul di dandal it sa xol bu xel mi dër

Te dàngañal te moytu detteelu itam
Ca kàmbi diiŋat ya te daw dee du xalam

Demal ca dex ga bàyyi déeg yi daa doyul
Te digg-dóomu nag ci lépp bul ëppal

Te bul di ndeeteet lu di tan-tanlu itam
Saxal di tan te bul dagook a ndiigu tam

Na dëgg doon sa nding looy dunde dëdam
Te bay sa dooñu diine bul di dooji tam

Te bul di dóore mukk diisool ci lu ne
Da nay teree daanu di tee diig ci lu ne

Xamal ne Yàlla day dënéerlu képp nit
Naŋ ko ba xel dàggiku ngir teg na la bët.

Aji-topp ji: Seex Lóo