Catégories
Sëñ Musaa Ka

Nattu

Bismil Laahir Rahmaanir Rahiim
Wa sallal Laahu halaa Sëyyidinaa Muhammadin wa sallama tasliiman

Mbooleem murit yi dégluleen ma yee leen
Ci biri Seex Anta buleen nelaw yéen

Li may nelaw nelaw du tee ma yeete
Li may gëlëmlëm du tee ma woote

Amaa na kuy nelaw-nelawlu ngir réer
Waaye bu dee fi yeete dootul yàndoor

Buleen di fàtte Yàlla ak dogal yaa
Ak àtte ya ak sañ-sañ ya ak bugal yaa

Kàttan gu ànd ak coobare ca lay jëf
Loo jis mu xew mbidéef manul sañul lëf

Dogal bu am day lëkkalook i xew-xew
Ngir ku’ñ jisul war naa lëkkook i sew-sew

Te Yàlla doo ko jis ba xam la muy def
Loo xejji xejji Buur ba làq la’y yëf

Ku gën a xejji, gën a jis nattoom baa
Ku jege péey ba’ay gën a jis tiisam yaa

Te Yàlla kat xarit ba lay musiibaal
Ngir darajaal ko mbaate muy ku muy baal

La Yàlla jox xarit ba ciy maqaamaa
Te manukoo jëf nattu lañ koy xaymaa

Te bala laa wóolu ba jox la bir yaa
Nga muñ yenam ba aw ca tànki mbër yaa

« La nabluwanna kum… Lis saabiriinaa »
 » A hasiban naasu… Lil kaasibiinaa »

Moom la’ñ waxoon Yónnen ya ak Labdaal yaa
Ak Xutbu yaak Waliyyu yaak Lawtaat yaa

(Wa xaala Xutbul Lawliyaal Bakkiyyu
Radiya hanhul Laahu wal Makkiyyu):

 » Wa fil hadiisi: In ahabbal Laahu »
« Hubaydahuu bin nukbat-ib-talaahu »

« Fa haysumaa yastabir-ij-tabaahu »
« Wa haysumaa bihaa-r-tadaa-s-tafaahu »

« Ahlul balaa laysa lahum miisaanu »
« Wa laysa yunsaru lahum diiwaanu ».

Déglul ma wax la la daloon Yónnen yaa
Ak Saaba yaak waliyyu yaak xejjam yaa

Soo xalamee bir ya amoon ca baawon
Mbiram Sëriñ Gaawaan woyof ci baatin

Seetal boroom muñ ga ñu naan Ayuubaa
Sax yaa ko daa xëccoo di wat ni’y koobaa

Te teewu ko sant di wax: Alhamdu
Moo tax ba Yàlla naa ko: Nihmal Habdu

Seetal ma Daaniyal ma daanu cib teen
Ñu boole kook gaynde yeew ko cig ceen

Gaynde ya faf di mar yaram wa muy ree
Ñu far ko jàngal saar ya rab yay waare

Yahyaa nattoom ba dootu am ci Senegaal
Noon yaa ko jàpp xar jëmmam ja  yaari gaal

Muy bëgg a wax, Yàlla yabal Jibriilu
Ne ko: Bu nee; Eh! Dootu doon Marsuulu

Soo xalamee maam sunu Ibraahiimaa
Bam laata am xaliila ak haliimaa

Noonam ya génnee nañ ko muy bay feelaa
Ba Yàlla rendiloo ko Ismaahiilaa

Ñu dellu taalal ko bënnug Namruusaa
Def ko ca biir Yàlla a seral suloom saa

Seetal ma Yónnen bu ñu naan Yahquubaa
Gumba na ay at di palamtu néeg baa

Da daa simbóoy rongoñ gannaaw bu Yuusufaa
Sànkoo ba fum jekki saxoo « Yaa asafaa »

Soo xalamee Yuusufa ak bokkam yaa
Dellu xalam kasoom ba ak tuumaam yaa

Dootóo ragal ku dul Ilaahin naasi
Doo yox-yoxeeti ngir pexem Xànnaasi

Nattub julit day yokku ay maqaamaa
Baa muy sippiy ñaawtéef bisub xiyaamaa

Nattoo di ker-keraanil Lawliyaa-i
Ku weddi laajal Xayral Lanbiyaa-i

Mas nañ ko génne mu dem ba Najaraan
Ñu di ko sànniy doj te naan day jabaraan

Noon yaa ko génne Màkka ngir bañ diine
Bi isni Rabbihii la dem Madiina

Fanaan na ci’m xunti, fanaan ci ay doj
Ànd ak Abaabakar lu nekk ñuy daj

Fab nañ ko tàbbal ko ci biiru Sarwaan
Jox nañ ko tooke teewu koo doy kéemaan

Keroog la Yàlla wàcce saarun naasi
Ak falaqi mocce ko Xayrun naasi

Bisub keroog la Yàlla daane kéefar
Yëkkati lislaam loolu doy na tiitar

Dunyaa xanaa du moo di sijnul muumini
Wa jannatul kaafiri ñii ñaar duñ mane

Dogal bu am Yàlla a ko def te xam na
Di ay, di yiw, soo gërëmul,  gërëm na

Seetal Sahaaba ya gannaaw Yónnen baa
Wareefu koo wax ku xamul baatin baa

Amna ci bir yoo xam ne làmmiñ du ko laal
Amna ci bir yoo xam ne deef na ko misaal

« Fa wajabal imsaaku hammaa sajaraa »
Waaye danaa la fi mosal file daraa

Ndax ku xamul yaaram mu dolli ko’g waar
Ku man araab na seeti « Nuurul Absaar »

Ginnaaw Rasuulul Laahi ak Siddiiqu
Lañ rendi Usmaan dellu jam Faaruuqu

Ray nañ ko tuumaal nañ ko, jàpp Marwaan
Ma sooke bir ya dégluleen yéen Gaawaan

Gaw nañu kër ga arbahiina⁴⁰ yawmaa
Wa tishatan⁹ lii doy na fecci wormaa

Ken mas la jis nañ rayee Abdul Laahi
Dañ koo « salab »†  dog bob ba wóor na Laahi

« Yawmal jamal » toj nañ bëtub càmmoñ baa
Bis ba ca des ñu toj bëtub nday-joor baa

Muhammadum Abaabakar Siddiiqu
Rayiin wa jar na waa ju nekk yuuxu

Ray nañ ko wat ko sànni cib santaare
Taxan, jafal ko, boole kook himaari

Aliyyu Haydara ma doon jàmbaar jaa
Abul Husayni wal Hasan yaakaar jaa

Bañam ya ray nañ ko ca réewam Kuufaa
Ngir weddi Yàlla gaa ña rob ko foofaa

Fa muy jullee fajar la Ibnu Maljam
Fab jaasi, nëw, bett ko daal di koy jam

Seetal Husaynu yawma haasuraa-aa
Lañu ko ray ca réewi Karbalaa-aa

Noon yaa nga yor bob ba gannaaw bu dee naa
Làmmiñ wa naa: « Sa yahlamul lasiinaa »

Seetal Hasan noonam ya dañ koo tooke
Mu daal di faatu soxna saa ko sooke

Ñoo tooke Saadiq dellu tooke Baaqir
Ñoo tooke Sëynul Haabidiinat Taahir

Sëtub Rasuulul Laahi Muusaal Kaasimi
Gëneefu koo am ngor ci doomi Haasimi

Taal nañu néegam ci kawam ca Bahdaat
Tëj nañ ko ay at baat ba mel ni ag raat

Yànquuba doomi waa ju naa Daawuudaa
Kookaa rëyub nattu asal mooy waadaa

Fukki at ak juróom la am cig bënn
Aw buru lay reere te mus la génn

Seetal Anas baayub Imaamu Maaliki
Doomam a xàll ngiir mi tax nuy saaliki

Tëj nañu koy at ci kasoom la faatoo
Mbër ma ko jullee wuutu foofa faatu

Xanaa xamóo Hilaaju Suufiyyooy mbër
Dóor nañ ko waxtuw tàkkusaan junniy yar

Mu tëe weddi gaa ña far ko rendi
Sànni ca Dajlata, amoon nay jéndi

Xanaa xamóo Jahfar doomi Yahyaa
Tëj nañ ko far ko rendi, jéng Yahyaa

La Muntasir def Mutawakkil baayam
Maseefukoo jis, ray ko donn i gaayam

Ken mas la gis nañ raye Abdul Xaahir
Ak Murtadaa ak Mustahiin ak Naasir

Dañ leen a tër daaj pont booleem cër ya
Togg biteex sotti ca booleem gët ya

Abbaas boroom daara ja woon ca Misraa
Tëj nañu koy at far ko ray fa Bisraa

Boroom jumaa ja woon ca Faakahaani
Tëj nañ ko far ko rendi toj bunyaani

Xanaa xamóo Mansuuru Sayfud-diini
Moom lañu génne woon mu dem ba Siini

Seetal ma kañ dàqe woon ca réew yu sori ya
Mu jóge Misray daw ba Laskandariya

Ñu jot ko far ko jàpp tëj ko foofa
Te woowa waxtu moo defoon xaliifa

Ndeem xulafaa-u yiy donoy Rasuulu
Ñoom lañu def nii kenn wart’a wóolu

Soo xalamee Saasaliyyook Sahraanii
Kalaame nañ leen nattu leen sëhraani²

Soo xalamee woroom yenenti ngiir ya
Doo jis ku daj la ñu dajoon ca buur ya

Ahmadu Hanbal ma rawoon ca ngiir yaa
Ñenent jéng lañ defoon ca yeel yaa

Daa nañ ko caw téeméeri yar subaak ngoon
Te mas la weddi Yàlla mas la moy yoon

« Wa yaxtimul xur-aana kulla yawmi »
« Maha xiyaamihii mudiima sawmi »

Ci lii la sax ba Muhtasim xëy faatu
Buur ba ko tëjlu woon, taxul mu yaatu.

Ba Muhtasim faatoo, ñu xëy fal Waasiq
Mu yeesalaat kasoom ba dóor ya far sax

Soo xalamee kasob Abuu Haniifa
At ma Abuu Jahfar defee xaliifa

Kon doo xalaatal Siidiyal Muhtaari
Téeméeri yar la daa añeek a reere

Téeméeri ràkkaa yu’ñ wubbee: « Alhamdu »
La daa def ag naafila door a werd

« Wa yaxtimul xur-aana kulla yawmi »
« Maha xiyaamihii mudiima sawmi »

Ci lii sax ba faatu wóor na Bahdaat
Fii yawmi jumhatin la war ci ag jaat

Soo xalamee fitnay  Imaamu Maaliki
Ngir waxi Haaruunar Rasiidil maaliki

Kon nga ne ndax Maalig amul karaama
Te xam ne day ragal ëllëg malaama

Seetal mbirum Amiina ak Maamuunaa
Te xam ne ñoo dogog geñog Haaruunaa

Da koo yalam ba xam ne gaa ya dee fa
Mu ray ko daa di xëy defub xaliifa

Su ngeen gëmul lii yéen muriiti Gaawaan
Ngeen daal di yër téereb « Hayaatul Hayawaan »

Te xam ne tay bu dul konak farañse
Mbir ma amoon dana amaat ci saa si

La ñu defoon gaa ya gëmoon Yónnen baa
Misaal ma war naa am ci gaa yi Bàmbaa

Waaye farañse not na góori Senegaal
Ñii ñu fetal, ñii ñu duggal ci seen i gaal

Ñii génn gàddaay, ñii di dem ba faatu
Ñii joxe seen ngànnaay ne ndax ñu yaatu

Fab nañu Saamóodi ca réewi soose
Yóbb Gaboŋ booleeg Boraama Siise

Taalal ko puur ba ñuy lakkee bulaañse
Def ko ca biir laa hawla ma’b farañse

Ñoo génne Laamdu Julbeeri yum Ñooro
Ray Makki doom ja jàll Fuuta Tooro

Ñoo dellu ray Almaami Abdul Buukar
Ahmadus Seexu jàpp Abdul Xaadir

Jàpp rakkam Almaami Aali Buukar
Yóbb Gaboŋ doom ja ñu wan ko puutar

Ñoo génne Albureeki Sàmba Ceelaw
Fukraas yi yéen penku ne leen ma waawaw

Wuuri Kajoor ya fi ne woon ca baawon
Ñoo leen tuxal xëy taxawal Tiwaawan

Raatale doomi buur ya woon fa Saalum
Raatale Siin, Gànnaar taxaw ni maalum

Sëriñ sa woon diggante Waalook Njàmbur
Ñu jàpp leen génne fatul ab jàmbur

Ayna Sëriñ Màkka  Biraama xaadi
Ñoo ka ne woon cas te moo rawoon kuy xaadi

Sëtub Mataar Numbe ma sànc Kokki
Ahmadu Aaminata ñoo ko sànki

Nan jéem a dëddu àddunag bonam gaa
Te xam ne waa ju aaye wal ayam gaa

Dunyaa di tiisu gaa yi jëm ci Yàlla
Tey àjjanay yéefar yi weddi Yàlla

Ku weddi seetal Ahmadul Mbàkkiyyu
Bam laata donn Ahmadul Màkkiyyu

Noon yaa ko génne néegi Mbàkke Baari
Sàndarma ya a nga naa ko Ndar ngay jaari

Mu jaari Ndar  muy bëgg a mel ni Daaru
Ñu daal di koy jallax mu wéy Ndakaaru

Soo xalamee yaari guddiy Ndakaaru
Ba dégg wax ja mbër ma wax nga waaru

« Isaa sakartu saalikal mabiitaa »
« Wa saalikal amiira was sabuutaa » »

« Taarat ilal jihaadi bil armaahi »
« Nafsii walaakin zabba hanniil Maahii »

Noon yaa ko génne foofa yóbb Galwaa
Mu sax juróom yaari atam ci balwaa

Dem na Konaakri ba dem Maayombaa
Te mas la yox-yoxi ba délsi Tuubaa

Kasook fital baa karawaas mbaa jaasi
Du tee Sëriñ Tuubaa di way jinaasi

Mu ñëw ñu fab kaarce ya booleek Mbaaxaan
Ci kaw i tuuma lépp def  ay caaxaan

Ngal doole Bàmba du moroomam kàccoor
Ngaaxi tukkal deefu ko bergal mboccoor

Yen ba’ñ yenoon Xutbu ya ak Labdaal ya
Te àttanuñ ko moo ko fab raw gaa ya

Diŋŋeeñ di wéy te tawatul balaa ya
Suuratul ahwaani la am ciy laaya

Sëriñ si naaxis lañu Bàmbaay kaamil
Bër yépp suq lañu Bàmbaay kaabal

« Man sakka fii saalika fal yujarribi »
« Wa man yu jarrib baa-a bit taxarubi »

Xandeer akub dërëm akub diinaaru
Ñoo yam fa Daam te du mayey daynaaru

Bàmba a kumal moo di donoy Rasuulu
Moo ñime mooy kenn ku wecci mbooloo

« Wa xiila rubba rajulin ka alfi »
« Wa rubba alifin xiimatan ka uffi »

« Muhammadun Fardun yafuuqu tasniya »
« Wa faaqa jamhan wal hadaayaa muhniya »

Sëriñ bi cem soo ko xiyaas mu yées ko
Te moom palaas boo ko wutal mu fees ko

Sëriñ bi as lëf ciw desam la ñéddal
Seex Anta moo tax noon ya faf ko randal

Ku donn saahir war a jënd baatin
Saahir balaa man a taxaw am baatin

Kuy rëbb day xiif aka mar sax baa mu
Nangoo guddee, baa du fatal lu’ñ taamu

Jaaraama Maam Seex Anta yaa gëm Bàmba
Yaa taaru yaa tabe te gëm Yónnen baa

Yaa jëkk a fab sa mbir ci seenu askan
Jébbal ko Sëriñ Tuubaa niruwóo laak ken

Gëm Yàlla gëm Yónnen ba am Sëriñ baa
Moo tax nga gëm dogal ya àttan yen baa

Gëmug dogal te aw ndigal fokraasi
Nii la Sëriñ bi def ba raw farañse

Sa yen bu rëy bi diis na mbooleem Senegaal
Te tawatóo kalaamewóo « Nihmar rijaal »

« Far rajulur rajulu man yasbiru fii »
« Baliyyatin wa nihamin haysu tafii »

« Sabran jamiilan » Mbàkke yaa wakiilu
Yaa wóolu Rabbal harsi maa la wóolu

Nattu yu rëy booleek bariy jaloore
Ànd ak guddab tànk la mbër yay loore

Yaa fi demoon Konaakireeki Kongoo
Fekki Sëriñ Tuubaa neleen ma gongoo

Yaa bari ay ndam te bariy jaloore
Yaa dem ba romb géej ga romb Tuuri

Yaa Aji, Umra, dem Minan dem Arafa
Yaa dem Safaa, dem Marwattak Musdalifa

Siyaare fil Madiinatil Munawwara
Maneefu laa gàkkal haraam nga sawara

Ahmadu Njaay, Mayoro, Ibraahiimaa
Yaa leen xamal Maqaama Ibraahiimaa

Ramm nga leen tàggoog nañook sunuubaa
Siyaare nañ Tayba siyaare Tuubaa

Ajaale ngaak mbër wommataale say doom
Te mante Bàmba Sàmba yàqóo sam koom

Fab pawiyoŋ ba fa Rasuulul Laahi
Yót ko Sëriñ Tuubaa ndamul Wallahi

Seleŋlu nga’w ŋàññi ci wàlluw Yàlla
Fees nga palaas santal te wóolu Yàlla

Yaw la farañse teg nattuy Maaraabu
Ngir xam ne mat nga Xawsu mat na Xutbu

Yoonu murit sempi nga seenu raaya
Saw des lanuy giiroo ba am hidaaya

Sa mboor la gaa yiy xeeñtu fii ba Gànnaar
Naka nga jóg ñu tuddi Siidil Muxtaar

Yaa jëkk a aj Màkka ci yoonu Bàmbaa
Yaay santiyoŋ ci yoonu Seexu Bàmbaa

Lu nekk yaa ko jëkk a am ci Soodaan
Yaa nuy mosal di nu musal ci ay daan

Yaay ndimbalal réew mi ci at mu bekkoor
Yaa doon lebal waadoola yeek ñi fiy buur

Jirim yi ak miskiin yi ak ñiy baayoo
Ak muslukat yi waa ju ñëw nga waayoo

Amaana kuy ndokk witax baaraam baa
Te xam ne yaa cenal ndayam baayam baa

Maneefu laa suuxlu ba suul sa ndam yi
Maneefu laa gotti ba suul sa jëf yi

Yaa war a sant Yàlla ak Yónnen baa
Ngir foo tax ràngoo ngëneeli Bàmbaa

Bàmba takkal na la midaayi baatin
Amul ku koy tekki ladaa Booroom kun

Mbërum Sëriñ Tuubaa maneefu koo daan
Ma ngay takkee ndomba fa péeyi diiwaan

Maam Anta Njaay Wàcci na am na’b yaaram
Am ilimaan gàllewuleen ci Maaram

Yaaram du gam-gamlook sa gan mbaa xaadam
Wallaahi waa ju nekk xam na maasam

Taxawlu naa lii doy na gaa yu baax yi
Waa ju ko dégg war a muñ balaa yi

Te war a muñ nattu yi ak bekkoor bi
Te war a tuub bon-bon yi ak bàkkaar bi

« Ilayhi tubtu tawbatan nasuuhaa »
« Min kulli maa fahaltuhuu xabiihaa »

Bu dul konak xalaati ñiy parnoose
Danaa fi way way wu dëfal waa suu si

« Ahaasanal Laahu minas saytaani »
« Wa kulli haasidin minal jiiraani »

« Wa min tafassuqi wa min takabburi »
« Wa min tahawwudi wa min tanassuri »

Saytaane day mbër miy liggéey i ruuxale
Tubaab bi dib dagam di gënloo féewale

Xanaa yëgoo ci Al-Quraan la Yàlla wax
« Innas sayaatiina la yuuhuuna… » ilax

Naaféq yaa ngi daw  di raam ngir jamono
Jàngal: « Isaa laquul lasiina aamanuu »

Bu ñu demee Tuubaa nirook waa Tuubaa
Te buñ demee ca réew ma mel niy koobaa

Waaye Sëriñ Tuubaa maneefu koo nax
Maneefu koo njublaŋ ku tawlu day tex

Tabaarakal Laahu na def bóotam yaa
Ci Ahmadal Maamuuna ak rakkam yaa

Cem su nu naa Ahmadu Faati Tuure
Yal nañ ko tuuri may yu doy waa Tuure

Te Bàmba boole nu ca góoru diiwaan
Te fab boroom Gaawaan mu dellu Gaawaan

Te yal na waa Tumbuktooki Ñooro
Jébbalu ak Sigooki Fuuta Tooro

Te taal ba Bàmba taal ci réew mii
Yal na ko Seex dekkale far ci réew mee

Te dem gi yal na dollikuy maqaamaa
Ak i ngërëm keroog bisub xiyaamaa

« Aamiina aamiina wa sallal Laahu »
« Halaa Nabiyyinaa wa man waalaahu »

« Muhammadin wa Aalihii was Sahbi »
« Wa kulli muntamin lahuu fii hisbihii »

« Wa radiyal Laahu hanil Xadiimi »
« Mahat talaamiisati bil Maxduumi »

« Wa wahabal Laahu bihim li Muusaa »
Ànd ak Sëriñ Tuubaa te tàggoog buusaa

Allaahuma salli halaa Sëyyidinaa Muhammadin wa Aalihii wa Sahbihii wa Xadiimihii wa sallim.

Aji-bind ji: Omar Siise Al-Faaruq