Catégories
Sëñ Musaa Ka

Muhaddamaatu Wolofal

Bismil Laahir Rahmaanir Rahiim. Wa sallal Laahu halaa sëyyidinaa Muhammadin wa sallama tasliiman. Murit ba Seex Muusaa Ka mom Sëydi Usmaan Ka nee na: “Fas na maa yéene tuub gu sell, ci bépp bàkkaar ci pas gu wér, di liggéey ak a tagg liggéeykatu Mustafaa sallal Laahu halayhi wa sallam ci loyi turam wa ak dàkkantalam: «Muhammadu Al-Mbàkkiyyu» / «محمد البكيّ» Ci wayu wolof (wolofal) di ca roy xasidaam ga:
[مقدمات الأمداح في مزايا المفتاح ] ngir barkeeloo ko.

Ma jóg man te fas yéenee liggéeyal Sëriñ Tuubaa
Ku xam Yàlla gëm Yonnen liggéeyal Sëriñ Tuubaa

Moroomam Sëriñ Tuubaa masul am ginnaaw Nabii
Te ab xarnu dootul am ku dend ak Sëriñ Tuubaa

Maqaamam Sëriñ Tuubaa amul xawsu buñ ko may
“Wayaxluqu maa laatahlamuuna”ay Sëriñ Tuubaa

Maqaamatu Aqtaabi dahëeriiri kullihim
Ku leen boole woon peese ak maqaamam Sëriñ Tuubaa

Mu wat leen ci ay bóotam, te wat leen ci ay natoom
Te am naa ci ay tegtal yu wér ngir demug Tuubaa

Misaalam mbiram ab Xawsu day feeñ ci ay biram
“Halaa xadri diinil mar-i” lañ wax Sëriñ Tuubaa

Maseeful a sàkk’ab xarnu tey bër newuñ kilib
Ku baax ak ku bon ñoo mas di léewtoo ba dem Tuubaa

Misaalam mbonug saytaane moo lay xamal Jabel
Xiyaasal Rasuulal Laahi moo may Sëriñ Tuubaa

Misaalam mbonug Ibliisa mooy xamle Aadamin
Lëndëm gaak rëyam ga a tax sujóotul ba dem Tuubaa

Misaalam mbonug Firhawna Muusaa la lay xamal
Keroog bahru Xalsuumin bëggoon na’y Sëriñ Tuubaa

Misaalam mbonug Namróosa ak fonk gay xërëm
Du moo xamle Ibraahiima xamleg Sëriñ Tuubaa

Misaalam tubaab bee tax nu gëm Bàmba gëm gu wér
Nde noo raw ña raw cig bon te feerook Sëriñ Tuubaa

Hamul kuy dajeek nasaraan juróom ñaari at yu mat
Te yàquñu tawhiitam ku dul yaw Sëriñ Tuubaa

Hamoon nan fi bër yoo xam ne dañ daa amiy fetal
Ca baawon tubaab bee tax ñu wuute ak Sëriñ Tuubaa

Hamoon nan fi ñuy waaraate tey ànd tey sikar
Di sol ay kurus seen muj ga wuuteek Sëriñ Tuubaa

Hamul kuñ rayul Maayomba mbaa rékkiwuñ gëmam
Ca ñañ sànki woon foofee ku dul yaw Sëriñ Tuubaa

Hamoon na rayiin yoo xam ne, ray nañ ca ay kurél
Te yaw ba’ng fa teewee xar nga fay baax ba dem Tuubaa

Hamoon ngay xëbal yoo xam ne rëtloo na bër ya wéy
Ba ñuy fàtte Rabal Harsi yéem naa Sëriñ Tuubaa

Hamoon ngay kasook i gaarjê yuy gàddu ay fetal
Te ngay gën di gëm Yonnen amóo kem Sëriñ Tuubaa

Hamoon nañu doj woo xam ne kuñ jàpp teg ca kaw
Jinney doj wa daa’d lay fab ndengam doo Sëriñ Tuubaa

Hamoon nañu nag woo xam ne janlook nit ay mbañam
Boyal nañu nag woowee mu ànd ak Sëriñ Tuubaa

Hamóo kem, ku diiŋat lii na laaj Sàmba Lawbe mbaa
Jasaawu Sakóorin kon mu far xam Sëriñ Tuubaa

Hamóo kem dangaa gëm Yàlla booleek gëm ag ndogal
Lu neex ak lu wex taxtil nga ràññe sa mbir Tuubaa

Hamul yen bu diisal Yàlla, Yàlla a yenuy biram
Dafay mbër mu téeñoo kàttanal Yàlla jëm Tuubaa

Masoon nay wax ak aw nit, ba naa nattu yiñ ma teg
Limab suuratul Ahwaani lañ teg Sëriñ Tuubaa

Musiiba yiy dal nit ñeek balaa yii ñu may tawat
Ni kuy lekk xet gay aal ña kuy wër la mel Tuubaa

Maseeful a jëf bam tax mu faat waxtu mbaa mu tiim
Du juuyook Boroomam mbaa mu xëy fàtte waa Tuubaa

Masoon na a fanaan Jeewal ba muy dem ca “Jaysasin”
Ñu wan ko fa mbooleem luy xaloo xew ba dem Tuubaa

Manoon na a waññeekoo foofa nee waaye kon du am
Mayam yii mu am booleek jaloorey Sëriñ Tuubaa

Mu far wóllaranteek Yàlla jaayante ay biram
Xaloo jàjju yen boobee tëwoon bër ya wéy Tuubaa

Mu jiital Boroomam, Ahlu Badrin di wéttalam
Mu def sopp Yonnen muy la koy nos mu jëm Tuubaa

Mu fab Alxuraan def gën ji ngànnaay ga muy saxoo
Te def tagg Yonnen muy jihaaram ja xew Tuubaa

Mu def gën ji Yonnen muy saxaaram ga ñuy dawal
Ragal Yàlla dib yóbbal bu dul jee ba dem Tuubaa

Mu doyloo Boroomam, fab rafet njort  def këram
Nangoo muñ di ab sàmmam bu àndak Sëriñ Tuubaa

Mu def tudd Yàlla ak jàng muy reeram ak añam
Ba xëy fàtte lekk ak naan ci leerag Sëriñ Tuubaa

Mu fab luy këyit booleek i daa daldi yóbbuloo
Di taalif ba am cay at gërëmleen Sëriñ Tuubaa

Muritu na foofee kem “Samaaniya⁸ Hijajin”
La Yàlla sasoon Muusaa la tobbil Sëriñ Tuubaa

Mu fab baatinam jox Mustafaa may Wasiilatoom
Te fab saahiram jox gaa nooneek Sëriñ Tuubaa

Mu def Sunna muy toolam ba muy xëy di wër di bay
Fal Liimaanu wal Lislaamu goppab Sëriñ Tuubaa

Mu fab Waajib ak Mandóob mbubboo, laa mu kaalawoo
Rafet jikko diy dàllam yu dul xar ba dem Tuubaa

Matal na “ladaa” Maayombe; lañ wóllante woon
Ba naa ndox ma: “Washat annanii maay Sëriñ Tuubaa”

Maqaamam Sëriñ Tuubaa hanil kawni xaa-ibun
Nattuy Yónnenag Muusaa la dàmbeel Sëriñ Tuubaa

Musal nañ ko delloo nañ ko yóbbal ko ay gërëm
Abal nañ ko mbóotumKUN” mu làmboo ba dem Tuubaa

Maroo naak i noonam far gannaaw bam fi déllusee
Afal nañ ko yaatal nañ ko bam xëy ba dem Tuubaa

Muriitam yi ak waa Mbàkke ak waa Mbusóobe ñii
Daloo nañu mbég moo xam ne deñtil ba dem Tuubaa

Mayam ya a ngi baawaan Saalum ak Fuuta ak Bawal
Kajoor ak la wër Njàmbur ci barkeb Sëriñ Tuubaa

Mag ak ndaw pël ak naar ak wolof, lawbe ñépp a yem
Ci sag dex lañuy duyloo te doo nëx Sëriñ Tuubaa

Musal nga nu ciy lor, war nanoo sant fun taxaw
Buddil nga nu géttub naari Jaajëf Sëriñ Tuubaa

Dangaa bay daggal nuy dàgga yaa tax nu am lu ne
Cerey lay, cerey ngëmm ak maraakiis a xew Tuubaa

Dangaa xare not waa réew mi yaw jàpp ruu yi jël
Nu jël nun alal yeek ñam yi yaa dëddu jëm Tuubaa

Dangaa fekk yéefar yeek sëriñ sépp bokk yem
Di jaamuy bidaa yaa tax nu sellal Sëriñ Tuubaa

Dangaa fekk ay dongook sëriñ bokk genn kër
Di moy Yàlla yaa ber daara Jaajëf Sëriñ Tuubaa

Dangaa fekk aw góor ak jigéen bokk lenn ndën
Nga ber dab ya wut say téere Jaajëf Sëriñ Tuubaa

Dangaa fekk nuy roof-roppi tey doglu ay mbabal
Nga jox nuy tubay nuy sol, masin yaa ngi ñaw Tuubaa

Dangaa fekk nuy jéggeek a fàndeek a lekk cox
Nga jox nuy lay ak taalaale Jaajëf Sëriñ Tuubaa

Dangaa fekk nuy rafleek a daa tëdd ciy tagar
Nga wut pabiyoŋ ak matlo ak lal yu jëm Tuubaa

Dangaa fekk nuy nduumaake ay at ci néegi ñax
Nga taaxal nu jox nuy seng nuy sàkketoo Tuubaa

Dangaa fekk nuy mafñook a waaxook a teel a xëy
Nga jox nu wataak ay fas yu dul bar ba dem Tuubaa

Dangaa tax nu bew tay ngir mbëttak mbuum a doon ndawal
Nga wut ay talaabeer ak diw ak gerte jox Tuubaa

Dangaa fekk am sàq ak wajan lan fi daa sanoo
Nga seexal nu jox nuy junni ëskay Sëriñ Tuubaa

Andil nga nu yaw Seex Bàmba kéemtaan yu xel dajul
Tabax ngal fi jàkkay doj yu dul màbb feek Tuubaa

Andil nga nu bir yoo xam ne semmal na bër ya wéy
Nde tuubloo nga ay kàngam te sox tàkkuloon Tuubaa

Andil nga nu Mbaaxaan ak Njoxor Mboore Kumba Jam
Ci lislaam te waajoon nañ ba jëm Daaru ak Tuubaa

Andil nga nu ay wërsëg yu doy yaa nu jaamuloo
Dangaa togg sottal jox nu, muñ yaw ba dem Tuubaa

Ataayaak kafeek taalaale baawon xamuñ ko woon
Daqaar ak xorom lañ daa baxal door a xëy Tuubaa

Alarba ak dibéer lañ daa demal doomi soxna yaw
Nga jox nuy murit yuy daw di sellal ba dem Tuubaa

Adunyaa ji yaa leeral mujjam gii nde kon mu bon
Dugon yaw danuy nasaraanu jaajëf Sëriñ Tuubaa

Adunyaa ji yaa tax muy am iy yërmandeek i taw
Nde kon Yàlla fallas ruu ya daa moy Sëriñ Tuubaa

Abuubakirin Siddiixu dëggal ga yaa ko am
Dangaa gëm ba far semmal ña fentoon ngirum Tuubaa

Abuu Hafsinil Faaruuxu diineem ja yaa ko yor
Jubal ngay kurél tey jaasi bocceekuwul Tuubaa

Andil kuy yamook Usmaanu ciy kersa ak ngoram
Ku dul Bàmba miy fab kersa làmboo ba dem Tuubaa

Abuu Sibtiyil Muxtaari jàmbaar ga lañ la may
Nde yaw rekk a fiy dem géej ba xëy délsi dem Tuubaa

La Yonnen ba ruujoon góor ña booyal ko yaa ko bay
Bu lislaam defoon ab tool nga jëwriñ ko waa Tuubaa

La Yonnen ba daa digleek a aayeek a kër-këree
La Bàmbay digal mbooleem muriitam bu ñëw Tuubaa

La Yonnen ba daa nàndal Sahaabaam ya cim xalam
Ba ñuy daanu ag leeram la jagleel Sëriñ Tuubaa

La Yonnen ba daahul way te xam bind-til haraf
Te sut népp loolee tax mu wayloo Sëriñ Tuubaa

La Yonnen jagoo woon ba’ñ ko daa wahyu ay hikam
La jagleel Sëriñ Tuubaa ba muy taalifal Tuubaa

La Haddisi Yonnen daa xamal Saaba yam ba woon
La téerey Sëriñ Tuubaa xamal ñoñ Sëriñ Tuubaa

La Hassaanu daa wax ngën ji Yonnen ba ak Kahab
La Seex Bàmba def cib Jësbu jébbal ko waa Tuubaa

La giirag Xuraysin daa kawee def ko seen i ndam
La giirag Mbusóobeek Mbàkke làmboo ba dem Tuubaa

Lewet, tabe, am xam-xam, te am diine, fonk ngor
Ragal Yàlla tey jàmbaar ju dul daw  ba dem Tuubaa

Lu waay soxla boo fay dem, mu fab loola yaw nga dem
Wurus mbaa te ab xaalis la daa jox ku jëm Tuubaa

Lefum Yàlla mam xàllal Rijaalam ya fañ tëlee
La Seex Bàmba naalew xél, lii a tax mu raw Tuubaa

Lëmbaaje nga mbooleem péey yi Buur Yàlla door a dem
Toroxloo nga mbooleem bër ya ëskay Sëriñ Tuubaa

Banuu Bàlla Aqmaarun, fal asyaaxu anjumun
Wa Ahmadum hum samsun anaarat lanaa Tuubaa

Banuu Bàlla ay weer lañ, sëriñ see di ay biddiw
Sëriñ Bàmba moo dib jant leeral na waa Tuubaa

Ba muy door a leeral diine tey woote ciy goxam
Ca “Sësin” mbiram dëppook la Yonnen waxoon: “Tuubaa..”

Bidaa dee mu dundal Sunna, far fonk Alxuraan
Saxoo tagg Yonnen muy jihaaram ja xew Tuubaa

Ba réew mépp xëy jiital ko muy feeñal ug muriit
Di seexal ña ànd ak moom ñu naa cëy Sëriñ Tuubaa

Boroom Ndar yabal gaayam ya ñuy génne kuy murit
Ndegam taal bu Yàllay taal la koy fay du am Tuubaa

Ba seexal fi làmpab yoon wi taalal ko Gétt-ndar
Sëriñ Ibra Saar ak Seex Mabaabook i waa Tuubaa

Ba seexal magam jañ naa Sëriñ Aadamaak kemam
Mu seexal rakkam muy war karoosam di dem Tuubaa

Ba Seex Aas Madun Mbër far ko jox sirru bam yoroon
Te nos ruu ga wommat jox ko ngir xam Sëriñ Tuubaa

Palag Yàlla gam daa fal ca Gànnaar mu far ko yor
Di njiital sowak ñoñ penku leeram ga dar Tuubaa

Boroomam da koo jiital, mu jóg aw dëggub Nabii
Sarihatu lay booleek Haqiiqatu jox Tuubaa

Mbusoobee la meññeek Mbàkke yaa sell ay cosaan
Sëriif lañ ca baawon yaw dangay yaaramub Tuubaa

Bu fekkoon dangaa xeetook wurus kon de ngay ngalam
Amóo rax bu lay ñaawal seleŋlul Sëriñ Tuubaa

Karaamaak i xar-baaxak wilaayaak i bóoti xol
Ku leen mas a am salboo ku dul yaw Sëriñ Tuubaa

Ku dul yaw da daa salbook a dàkkook a rékki ngëm
Di alkeek a yàqanteek a fàddeek a ray Tuubaa

Nga yor yii te làmboo “Rahmatul Laahi” yaa lewet
Li ngay muñ te man koo faj amóo kem Sëriñ Tuubaa

Ku lay sóoru daf laa réere boo geesu woon mu dee
Damul wub nga soodaaneek bayaadiina ak Tuubaa

Guwarnëer yi ak suldaar sa xam nañ la “Bëfalin”
Komãdaŋ yi ak kàngam yi xam nañ la bis Tuubaa

Kajoor ak Bawal, Siin, Saalumak Fuuta ak Jolof
Ci say may lañuy baawaane yaay géej gi wër Tuubaa

Ku koy tëkkaleek ub Xawsu moo réere ay biral
Nde moo tëbb Xawsook Xutbu seen leer ya xew Tuubaa

Ku daa woote tey kuy-kuylu taalam ba fay tay
Sa taal ba a ngi dollee jolli faytil ba dem Tuubaa

Ngirum tarbiya a ngii xew sowub jant yaa ko def
Pajug aajo yaa tax nit ku ñuul mos ko fii Tuubaa

Ku ciy bañ a àndak Bàmba xam naa da koo xamul
Gumbooy gisti leerug jant yéem naa Sëriñ Tuubaa.

Kamaalag Rasuulul Laahi mooy mat gu dootu sew
Matug Sëyyidul kawnayni lañ may Sëriñ Tuubaa

Giñoon naa ne yaay wuutaatu Njool-Màkka cig defar
Ku koy sikk-sàkka a réere jagleg Sëriñ Tuubaa

Yërëm ndaw, teral aw mag, meloy Bàmba yaa ngi nii
Di faj soxla tey seexal muriitam ya ñëw Tuubaa

Yarook yare lay wootee ba yar ñépp tey teral
Tabeek topp Yàllaak diine mooy yoonu waa Tuubaa

Ya muy jox ña daa muslook a xaaraanak ay tawat
Giléemak sëfam lay jox ku daa laaji jëm Tuubaa

Yabul Yàlla bay waxtaane dunyaak a dox di kaf
Du jëw nit, du jëwloo nit ngoram ga a rafet Tuubaa

Ya muy wax da daa waareek a bégleek a digle yiw
Woyof, yaatu am yërmaande xol bay xamal Tuubaa

Ya muy def da daa jullee ci jàkkaak i jàng dog
Di wirdook a wéetal Yàlla tey taalifal Tuubaa

Yéwén bay safub yaaram Hariim yaa ko gën ci may
Lewet bay safub Yonnen Jabeel yaa ko roy Tuubaa

Yafal na ña loofoon, fal ña faaleefuloon fi nun
Xamal na Boroomam gaa ya réeroon ba dem Tuubaa

Yu bon yañ xaraamal mas’t a xëy xand fig wetam
Defar nay cëram làmboo ngor ak jëf ba dem Tuubaa

Yërëm naa ku réerook Bàmba bis pénc YAWMA YAN
SURUL MAR-U lam daa jëf, ku koy ramm jox Tuubaa

Yi may wax du ab xam-xam, rafaatal nga may Wolof
Ku doon way ba ngay way tay, na dégloo ma way Tuubaa

Yu sallii bi tasliimin halaa Sëyyidil waraa
Bi Aalin wa Ashaabin Boroomab Sëriñ Tuubaa

Yal na ko Yàlla gërëm te jariñ nu ci moom ak ci ñoom Aamiin
Subhaana Rabbika Rabbil hissati hammaa yasifuun wa salaamun halal mursaliin walhamdu lillaahi Rabbil haalamiina.

Aji-bind ji: Al-Faaruq Omar Siise

Catégories
Sëñ Musaa Ka

Nattu

Bismil Laahir Rahmaanir Rahiim
Wa sallal Laahu halaa Sëyyidinaa Muhammadin wa sallama tasliiman

Mbooleem murit yi dégluleen ma yee leen
Ci biri Seex Anta buleen nelaw yéen

Li may nelaw nelaw du tee ma yeete
Li may gëlëmlëm du tee ma woote

Amaa na kuy nelaw-nelawlu ngir réer
Waaye bu dee fi yeete dootul yàndoor

Buleen di fàtte Yàlla ak dogal yaa
Ak àtte ya ak sañ-sañ ya ak bugal yaa

Kàttan gu ànd ak coobare ca lay jëf
Loo jis mu xew mbidéef manul sañul lëf

Dogal bu am day lëkkalook i xew-xew
Ngir ku’ñ jisul war naa lëkkook i sew-sew

Te Yàlla doo ko jis ba xam la muy def
Loo xejji xejji Buur ba làq la’y yëf

Ku gën a xejji, gën a jis nattoom baa
Ku jege péey ba’ay gën a jis tiisam yaa

Te Yàlla kat xarit ba lay musiibaal
Ngir darajaal ko mbaate muy ku muy baal

La Yàlla jox xarit ba ciy maqaamaa
Te manukoo jëf nattu lañ koy xaymaa

Te bala laa wóolu ba jox la bir yaa
Nga muñ yenam ba aw ca tànki mbër yaa

“La nabluwanna kum… Lis saabiriinaa”
” A hasiban naasu… Lil kaasibiinaa”

Moom la’ñ waxoon Yónnen ya ak Labdaal yaa
Ak Xutbu yaak Waliyyu yaak Lawtaat yaa

(Wa xaala Xutbul Lawliyaal Bakkiyyu
Radiya hanhul Laahu wal Makkiyyu):

” Wa fil hadiisi: In ahabbal Laahu”
“Hubaydahuu bin nukbat-ib-talaahu”

“Fa haysumaa yastabir-ij-tabaahu”
“Wa haysumaa bihaa-r-tadaa-s-tafaahu”

“Ahlul balaa laysa lahum miisaanu”
“Wa laysa yunsaru lahum diiwaanu”.

Déglul ma wax la la daloon Yónnen yaa
Ak Saaba yaak waliyyu yaak xejjam yaa

Soo xalamee bir ya amoon ca baawon
Mbiram Sëriñ Gaawaan woyof ci baatin

Seetal boroom muñ ga ñu naan Ayuubaa
Sax yaa ko daa xëccoo di wat ni’y koobaa

Te teewu ko sant di wax: Alhamdu
Moo tax ba Yàlla naa ko: Nihmal Habdu

Seetal ma Daaniyal ma daanu cib teen
Ñu boole kook gaynde yeew ko cig ceen

Gaynde ya faf di mar yaram wa muy ree
Ñu far ko jàngal saar ya rab yay waare

Yahyaa nattoom ba dootu am ci Senegaal
Noon yaa ko jàpp xar jëmmam ja  yaari gaal

Muy bëgg a wax, Yàlla yabal Jibriilu
Ne ko: Bu nee; Eh! Dootu doon Marsuulu

Soo xalamee maam sunu Ibraahiimaa
Bam laata am xaliila ak haliimaa

Noonam ya génnee nañ ko muy bay feelaa
Ba Yàlla rendiloo ko Ismaahiilaa

Ñu dellu taalal ko bënnug Namruusaa
Def ko ca biir Yàlla a seral suloom saa

Seetal ma Yónnen bu ñu naan Yahquubaa
Gumba na ay at di palamtu néeg baa

Da daa simbóoy rongoñ gannaaw bu Yuusufaa
Sànkoo ba fum jekki saxoo “Yaa asafaa”

Soo xalamee Yuusufa ak bokkam yaa
Dellu xalam kasoom ba ak tuumaam yaa

Dootóo ragal ku dul Ilaahin naasi
Doo yox-yoxeeti ngir pexem Xànnaasi

Nattub julit day yokku ay maqaamaa
Baa muy sippiy ñaawtéef bisub xiyaamaa

Nattoo di ker-keraanil Lawliyaa-i
Ku weddi laajal Xayral Lanbiyaa-i

Mas nañ ko génne mu dem ba Najaraan
Ñu di ko sànniy doj te naan day jabaraan

Noon yaa ko génne Màkka ngir bañ diine
Bi isni Rabbihii la dem Madiina

Fanaan na ci’m xunti, fanaan ci ay doj
Ànd ak Abaabakar lu nekk ñuy daj

Fab nañ ko tàbbal ko ci biiru Sarwaan
Jox nañ ko tooke teewu koo doy kéemaan

Keroog la Yàlla wàcce saarun naasi
Ak falaqi mocce ko Xayrun naasi

Bisub keroog la Yàlla daane kéefar
Yëkkati lislaam loolu doy na tiitar

Dunyaa xanaa du moo di sijnul muumini
Wa jannatul kaafiri ñii ñaar duñ mane

Dogal bu am Yàlla a ko def te xam na
Di ay, di yiw, soo gërëmul,  gërëm na

Seetal Sahaaba ya gannaaw Yónnen baa
Wareefu koo wax ku xamul baatin baa

Amna ci bir yoo xam ne làmmiñ du ko laal
Amna ci bir yoo xam ne deef na ko misaal

“Fa wajabal imsaaku hammaa sajaraa”
Waaye danaa la fi mosal file daraa

Ndax ku xamul yaaram mu dolli ko’g waar
Ku man araab na seeti “Nuurul Absaar”

Ginnaaw Rasuulul Laahi ak Siddiiqu
Lañ rendi Usmaan dellu jam Faaruuqu

Ray nañ ko tuumaal nañ ko, jàpp Marwaan
Ma sooke bir ya dégluleen yéen Gaawaan

Gaw nañu kër ga arbahiina⁴⁰ yawmaa
Wa tishatan⁹ lii doy na fecci wormaa

Ken mas la jis nañ rayee Abdul Laahi
Dañ koo “salab”†  dog bob ba wóor na Laahi

“Yawmal jamal” toj nañ bëtub càmmoñ baa
Bis ba ca des ñu toj bëtub nday-joor baa

Muhammadum Abaabakar Siddiiqu
Rayiin wa jar na waa ju nekk yuuxu

Ray nañ ko wat ko sànni cib santaare
Taxan, jafal ko, boole kook himaari

Aliyyu Haydara ma doon jàmbaar jaa
Abul Husayni wal Hasan yaakaar jaa

Bañam ya ray nañ ko ca réewam Kuufaa
Ngir weddi Yàlla gaa ña rob ko foofaa

Fa muy jullee fajar la Ibnu Maljam
Fab jaasi, nëw, bett ko daal di koy jam

Seetal Husaynu yawma haasuraa-aa
Lañu ko ray ca réewi Karbalaa-aa

Noon yaa nga yor bob ba gannaaw bu dee naa
Làmmiñ wa naa: “Sa yahlamul lasiinaa”

Seetal Hasan noonam ya dañ koo tooke
Mu daal di faatu soxna saa ko sooke

Ñoo tooke Saadiq dellu tooke Baaqir
Ñoo tooke Sëynul Haabidiinat Taahir

Sëtub Rasuulul Laahi Muusaal Kaasimi
Gëneefu koo am ngor ci doomi Haasimi

Taal nañu néegam ci kawam ca Bahdaat
Tëj nañ ko ay at baat ba mel ni ag raat

Yànquuba doomi waa ju naa Daawuudaa
Kookaa rëyub nattu asal mooy waadaa

Fukki at ak juróom la am cig bënn
Aw buru lay reere te mus la génn

Seetal Anas baayub Imaamu Maaliki
Doomam a xàll ngiir mi tax nuy saaliki

Tëj nañu koy at ci kasoom la faatoo
Mbër ma ko jullee wuutu foofa faatu

Xanaa xamóo Hilaaju Suufiyyooy mbër
Dóor nañ ko waxtuw tàkkusaan junniy yar

Mu tëe weddi gaa ña far ko rendi
Sànni ca Dajlata, amoon nay jéndi

Xanaa xamóo Jahfar doomi Yahyaa
Tëj nañ ko far ko rendi, jéng Yahyaa

La Muntasir def Mutawakkil baayam
Maseefukoo jis, ray ko donn i gaayam

Ken mas la gis nañ raye Abdul Xaahir
Ak Murtadaa ak Mustahiin ak Naasir

Dañ leen a tër daaj pont booleem cër ya
Togg biteex sotti ca booleem gët ya

Abbaas boroom daara ja woon ca Misraa
Tëj nañu koy at far ko ray fa Bisraa

Boroom jumaa ja woon ca Faakahaani
Tëj nañ ko far ko rendi toj bunyaani

Xanaa xamóo Mansuuru Sayfud-diini
Moom lañu génne woon mu dem ba Siini

Seetal ma kañ dàqe woon ca réew yu sori ya
Mu jóge Misray daw ba Laskandariya

Ñu jot ko far ko jàpp tëj ko foofa
Te woowa waxtu moo defoon xaliifa

Ndeem xulafaa-u yiy donoy Rasuulu
Ñoom lañu def nii kenn wart’a wóolu

Soo xalamee Saasaliyyook Sahraanii
Kalaame nañ leen nattu leen sëhraani²

Soo xalamee woroom yenenti ngiir ya
Doo jis ku daj la ñu dajoon ca buur ya

Ahmadu Hanbal ma rawoon ca ngiir yaa
Ñenent jéng lañ defoon ca yeel yaa

Daa nañ ko caw téeméeri yar subaak ngoon
Te mas la weddi Yàlla mas la moy yoon

“Wa yaxtimul xur-aana kulla yawmi”
“Maha xiyaamihii mudiima sawmi”

Ci lii la sax ba Muhtasim xëy faatu
Buur ba ko tëjlu woon, taxul mu yaatu.

Ba Muhtasim faatoo, ñu xëy fal Waasiq
Mu yeesalaat kasoom ba dóor ya far sax

Soo xalamee kasob Abuu Haniifa
At ma Abuu Jahfar defee xaliifa

Kon doo xalaatal Siidiyal Muhtaari
Téeméeri yar la daa añeek a reere

Téeméeri ràkkaa yu’ñ wubbee: “Alhamdu”
La daa def ag naafila door a werd

“Wa yaxtimul xur-aana kulla yawmi”
“Maha xiyaamihii mudiima sawmi”

Ci lii sax ba faatu wóor na Bahdaat
Fii yawmi jumhatin la war ci ag jaat

Soo xalamee fitnay  Imaamu Maaliki
Ngir waxi Haaruunar Rasiidil maaliki

Kon nga ne ndax Maalig amul karaama
Te xam ne day ragal ëllëg malaama

Seetal mbirum Amiina ak Maamuunaa
Te xam ne ñoo dogog geñog Haaruunaa

Da koo yalam ba xam ne gaa ya dee fa
Mu ray ko daa di xëy defub xaliifa

Su ngeen gëmul lii yéen muriiti Gaawaan
Ngeen daal di yër téereb “Hayaatul Hayawaan”

Te xam ne tay bu dul konak farañse
Mbir ma amoon dana amaat ci saa si

La ñu defoon gaa ya gëmoon Yónnen baa
Misaal ma war naa am ci gaa yi Bàmbaa

Waaye farañse not na góori Senegaal
Ñii ñu fetal, ñii ñu duggal ci seen i gaal

Ñii génn gàddaay, ñii di dem ba faatu
Ñii joxe seen ngànnaay ne ndax ñu yaatu

Fab nañu Saamóodi ca réewi soose
Yóbb Gaboŋ booleeg Boraama Siise

Taalal ko puur ba ñuy lakkee bulaañse
Def ko ca biir laa hawla ma’b farañse

Ñoo génne Laamdu Julbeeri yum Ñooro
Ray Makki doom ja jàll Fuuta Tooro

Ñoo dellu ray Almaami Abdul Buukar
Ahmadus Seexu jàpp Abdul Xaadir

Jàpp rakkam Almaami Aali Buukar
Yóbb Gaboŋ doom ja ñu wan ko puutar

Ñoo génne Albureeki Sàmba Ceelaw
Fukraas yi yéen penku ne leen ma waawaw

Wuuri Kajoor ya fi ne woon ca baawon
Ñoo leen tuxal xëy taxawal Tiwaawan

Raatale doomi buur ya woon fa Saalum
Raatale Siin, Gànnaar taxaw ni maalum

Sëriñ sa woon diggante Waalook Njàmbur
Ñu jàpp leen génne fatul ab jàmbur

Ayna Sëriñ Màkka  Biraama xaadi
Ñoo ka ne woon cas te moo rawoon kuy xaadi

Sëtub Mataar Numbe ma sànc Kokki
Ahmadu Aaminata ñoo ko sànki

Nan jéem a dëddu àddunag bonam gaa
Te xam ne waa ju aaye wal ayam gaa

Dunyaa di tiisu gaa yi jëm ci Yàlla
Tey àjjanay yéefar yi weddi Yàlla

Ku weddi seetal Ahmadul Mbàkkiyyu
Bam laata donn Ahmadul Màkkiyyu

Noon yaa ko génne néegi Mbàkke Baari
Sàndarma ya a nga naa ko Ndar ngay jaari

Mu jaari Ndar  muy bëgg a mel ni Daaru
Ñu daal di koy jallax mu wéy Ndakaaru

Soo xalamee yaari guddiy Ndakaaru
Ba dégg wax ja mbër ma wax nga waaru

“Isaa sakartu saalikal mabiitaa”
“Wa saalikal amiira was sabuutaa””

“Taarat ilal jihaadi bil armaahi”
“Nafsii walaakin zabba hanniil Maahii”

Noon yaa ko génne foofa yóbb Galwaa
Mu sax juróom yaari atam ci balwaa

Dem na Konaakri ba dem Maayombaa
Te mas la yox-yoxi ba délsi Tuubaa

Kasook fital baa karawaas mbaa jaasi
Du tee Sëriñ Tuubaa di way jinaasi

Mu ñëw ñu fab kaarce ya booleek Mbaaxaan
Ci kaw i tuuma lépp def  ay caaxaan

Ngal doole Bàmba du moroomam kàccoor
Ngaaxi tukkal deefu ko bergal mboccoor

Yen ba’ñ yenoon Xutbu ya ak Labdaal ya
Te àttanuñ ko moo ko fab raw gaa ya

Diŋŋeeñ di wéy te tawatul balaa ya
Suuratul ahwaani la am ciy laaya

Sëriñ si naaxis lañu Bàmbaay kaamil
Bër yépp suq lañu Bàmbaay kaabal

“Man sakka fii saalika fal yujarribi”
“Wa man yu jarrib baa-a bit taxarubi”

Xandeer akub dërëm akub diinaaru
Ñoo yam fa Daam te du mayey daynaaru

Bàmba a kumal moo di donoy Rasuulu
Moo ñime mooy kenn ku wecci mbooloo

“Wa xiila rubba rajulin ka alfi”
“Wa rubba alifin xiimatan ka uffi”

“Muhammadun Fardun yafuuqu tasniya”
“Wa faaqa jamhan wal hadaayaa muhniya”

Sëriñ bi cem soo ko xiyaas mu yées ko
Te moom palaas boo ko wutal mu fees ko

Sëriñ bi as lëf ciw desam la ñéddal
Seex Anta moo tax noon ya faf ko randal

Ku donn saahir war a jënd baatin
Saahir balaa man a taxaw am baatin

Kuy rëbb day xiif aka mar sax baa mu
Nangoo guddee, baa du fatal lu’ñ taamu

Jaaraama Maam Seex Anta yaa gëm Bàmba
Yaa taaru yaa tabe te gëm Yónnen baa

Yaa jëkk a fab sa mbir ci seenu askan
Jébbal ko Sëriñ Tuubaa niruwóo laak ken

Gëm Yàlla gëm Yónnen ba am Sëriñ baa
Moo tax nga gëm dogal ya àttan yen baa

Gëmug dogal te aw ndigal fokraasi
Nii la Sëriñ bi def ba raw farañse

Sa yen bu rëy bi diis na mbooleem Senegaal
Te tawatóo kalaamewóo “Nihmar rijaal”

“Far rajulur rajulu man yasbiru fii”
“Baliyyatin wa nihamin haysu tafii”

“Sabran jamiilan” Mbàkke yaa wakiilu
Yaa wóolu Rabbal harsi maa la wóolu

Nattu yu rëy booleek bariy jaloore
Ànd ak guddab tànk la mbër yay loore

Yaa fi demoon Konaakireeki Kongoo
Fekki Sëriñ Tuubaa neleen ma gongoo

Yaa bari ay ndam te bariy jaloore
Yaa dem ba romb géej ga romb Tuuri

Yaa Aji, Umra, dem Minan dem Arafa
Yaa dem Safaa, dem Marwattak Musdalifa

Siyaare fil Madiinatil Munawwara
Maneefu laa gàkkal haraam nga sawara

Ahmadu Njaay, Mayoro, Ibraahiimaa
Yaa leen xamal Maqaama Ibraahiimaa

Ramm nga leen tàggoog nañook sunuubaa
Siyaare nañ Tayba siyaare Tuubaa

Ajaale ngaak mbër wommataale say doom
Te mante Bàmba Sàmba yàqóo sam koom

Fab pawiyoŋ ba fa Rasuulul Laahi
Yót ko Sëriñ Tuubaa ndamul Wallahi

Seleŋlu nga’w ŋàññi ci wàlluw Yàlla
Fees nga palaas santal te wóolu Yàlla

Yaw la farañse teg nattuy Maaraabu
Ngir xam ne mat nga Xawsu mat na Xutbu

Yoonu murit sempi nga seenu raaya
Saw des lanuy giiroo ba am hidaaya

Sa mboor la gaa yiy xeeñtu fii ba Gànnaar
Naka nga jóg ñu tuddi Siidil Muxtaar

Yaa jëkk a aj Màkka ci yoonu Bàmbaa
Yaay santiyoŋ ci yoonu Seexu Bàmbaa

Lu nekk yaa ko jëkk a am ci Soodaan
Yaa nuy mosal di nu musal ci ay daan

Yaay ndimbalal réew mi ci at mu bekkoor
Yaa doon lebal waadoola yeek ñi fiy buur

Jirim yi ak miskiin yi ak ñiy baayoo
Ak muslukat yi waa ju ñëw nga waayoo

Amaana kuy ndokk witax baaraam baa
Te xam ne yaa cenal ndayam baayam baa

Maneefu laa suuxlu ba suul sa ndam yi
Maneefu laa gotti ba suul sa jëf yi

Yaa war a sant Yàlla ak Yónnen baa
Ngir foo tax ràngoo ngëneeli Bàmbaa

Bàmba takkal na la midaayi baatin
Amul ku koy tekki ladaa Booroom kun

Mbërum Sëriñ Tuubaa maneefu koo daan
Ma ngay takkee ndomba fa péeyi diiwaan

Maam Anta Njaay Wàcci na am na’b yaaram
Am ilimaan gàllewuleen ci Maaram

Yaaram du gam-gamlook sa gan mbaa xaadam
Wallaahi waa ju nekk xam na maasam

Taxawlu naa lii doy na gaa yu baax yi
Waa ju ko dégg war a muñ balaa yi

Te war a muñ nattu yi ak bekkoor bi
Te war a tuub bon-bon yi ak bàkkaar bi

“Ilayhi tubtu tawbatan nasuuhaa”
“Min kulli maa fahaltuhuu xabiihaa”

Bu dul konak xalaati ñiy parnoose
Danaa fi way way wu dëfal waa suu si

“Ahaasanal Laahu minas saytaani”
“Wa kulli haasidin minal jiiraani”

“Wa min tafassuqi wa min takabburi”
“Wa min tahawwudi wa min tanassuri”

Saytaane day mbër miy liggéey i ruuxale
Tubaab bi dib dagam di gënloo féewale

Xanaa yëgoo ci Al-Quraan la Yàlla wax
“Innas sayaatiina la yuuhuuna…” ilax

Naaféq yaa ngi daw  di raam ngir jamono
Jàngal: “Isaa laquul lasiina aamanuu”

Bu ñu demee Tuubaa nirook waa Tuubaa
Te buñ demee ca réew ma mel niy koobaa

Waaye Sëriñ Tuubaa maneefu koo nax
Maneefu koo njublaŋ ku tawlu day tex

Tabaarakal Laahu na def bóotam yaa
Ci Ahmadal Maamuuna ak rakkam yaa

Cem su nu naa Ahmadu Faati Tuure
Yal nañ ko tuuri may yu doy waa Tuure

Te Bàmba boole nu ca góoru diiwaan
Te fab boroom Gaawaan mu dellu Gaawaan

Te yal na waa Tumbuktooki Ñooro
Jébbalu ak Sigooki Fuuta Tooro

Te taal ba Bàmba taal ci réew mii
Yal na ko Seex dekkale far ci réew mee

Te dem gi yal na dollikuy maqaamaa
Ak i ngërëm keroog bisub xiyaamaa

“Aamiina aamiina wa sallal Laahu”
“Halaa Nabiyyinaa wa man waalaahu”

“Muhammadin wa Aalihii was Sahbi”
“Wa kulli muntamin lahuu fii hisbihii”

“Wa radiyal Laahu hanil Xadiimi”
“Mahat talaamiisati bil Maxduumi”

“Wa wahabal Laahu bihim li Muusaa”
Ànd ak Sëriñ Tuubaa te tàggoog buusaa

Allaahuma salli halaa Sëyyidinaa Muhammadin wa Aalihii wa Sahbihii wa Xadiimihii wa sallim.

Aji-bind ji: Omar Siise Al-Faaruq

Catégories
Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk

Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk (3)

Xëyaat naa di yeesal yeete ngir ndaw yu fàgguwul
Lu moy xëy nelaw, jóg, ndékki, tux, wax lu jaaduwul.

Ginnaaw loolu jëwak weerante waxtaan yi ak yeneen
Yu jekkul jubul lañ fonk ak xiir ci jëf yu bon.

Ku mel nii meloow toroxtaange ngay am fileek feneen
Ni yéeféer yi baax bañ tàrde am nañ xalaat yeneen.

Te réew yaa ngi def ay kurs góor ñaa ngi dal xare
Di xamlook a wut xam-xam jigéen ñaa ngi kër-këri.

Balaay sunu réew ay jot réew yi koo nekk la’m faree
Dafaay am xelam refatal ko ngir Yàlla bañ lore.

Budul Yàlla it góor-góorlul ndax réew mi mel neneen
Nu gën na’m meloon dafa jaadu nan boole wut la gën.

Sagal sunu diine waajal ko moo gën tay ak ëllëg
Lu dul moom te kontur naa di wut mbaax di bañ lu jag.

ndegam sun diine moo gën ju dul moom nga tertu ko
Ci xol boo tilim kër goo setul xat mu romb ko.

Defarleen palaas yeek xol yi ba’ñ yaatu, set, refet
Ñi tertoo ko diiney haqu ndax ndaw yi boole mat.

Guney tay buleen yàndoor nangeen farlu wut ngërëm
Te wut xam-xam ak ay mécce ngir fàggu seen kanam.

Ku am kër te mbooleem yatt yii yépp faat na la
Demal muñ saxoo taxawaalu néew doole jot na la.

Lu tax ku’ñ gërëm, xam diine, am mecce jaadu ca
Ku am yii sa baatin sañ, sa saahir ba ànd ca.

cosaan yii li tax ñoo jiitu nit koo xamul, amul
Du am benn cér bu’ñ naw du aw wenn yoon jubal.

ku ñëw àdduna am na’y kurs yoy daw te boo ci raw
Yeneen teew yu koo cay farlu say fas ya raw nga raw.

Dangay raw ci kursub ndaw yi raw mag ñi raw ñeneen
Ñu def mag te am xam-xam nga raw leen ba raw ña gën.

Sa néeg nday, sa kër baay raw sa xeet ak jiitul ba raw
Sa askan wa xëy gën réew ma say nawle boole naw.
Juróom yatt yii ku ko seetlu neenal nelaw du sax
Ci sa’m xel dangay dabi góor ña ngir àdduna bu’m la nax.

Balaa kenn a raw sab koose mooy ruuhu ak bakkan dañuy des gannaaw xel jiitu ngir Yàlla fàggu “Kun”.

Ndegam ñii nga raw bul buudu, góor ñaa’ng ci seen kanam
Ku gën menn réew bis pénc say donga duñ gërëm.

Fobul mag ña gën seen réew ya ay juni juni la
Ci seen yoon wa ngay dox raw ca mbaa góor ña romb la.

Muriit piir xelam mooy fàggu mbooleem ngëneel yu tax
Mu wuuteek dofak saay-saay di wut baax di bañ torox.

Ku am xel Boroom “Kunwàcco naak yaw wutil njariñ b
Ba am mbaa nga toog xëy ñàkk, xel fàggu lay jariñ.

Nde nit sun Boroom du ko wodd mooy wut malaan di sol
Di wut xam-xamak ay mécce yuy jàppandal alal.

Te saw taatu-neen sab wut du sab am sa ñàkati
Boroom “Kun” yëgul say jaamu say may la xoolati.

Ta sab xam-xam it du ko yokk sab réer du wàññiku
Sa kër Àjjana walla Naari foo jëm mu àtte ko .

Gannaaw lii a xew deel jaamu ngir fitna bum la jot
Ci fii ak feneen Buur Yàlla noo mel mu gën di mat.

Ku am xel ta am xol am sa kàttan di kër-këri
Lu baax ak lu bon di la tertu foo tollu ñiy kari.

Bu loolee amee yaay farwa koo nob ba fekki ko
Di jëf ngir jëmam ba’m jël la waa péey ba màrke ko.

Fexeel xam ko xam Buur Yàlla sab xol du beewati
Ta sam xel du dal ba nga fàtte xëy jaamu Buurati.

Ta xam-xam duhul, xam Yàlla daal lay jariñ
Ku xam lu moy lasiyaab xam-xam yi koo xam teral ku xam.

Tajoor ak tëgg luy mecce xam-xam la buy xamal
Te xam-xam ngëneel la ci diine foo tollu dal na xel.

Gannaaw xam nga xel xam xol da ngay sonn jot jariñ
Ku bañ coona jaaxaan ñàkk booy faatu def këriñ.

Ku jiital bakkan di ko sàntu ak jiitu faat na ko
Du gën fii du gën fa’ñ jublu day gën di wàññiku.

Ta kuy sab sëriñ màggal ko tey wut ca moom ngërëm
Te hormaal këram mbooloom ma ñoom ñépp nañ gërëm.

Teral bokk yaak dëkkandoo ya wut seen ngërëm bu wér
Yërëm leen te yaatal ñépp ngir Yàlla am na cér.

Salaatan wa tasliiman guney tay buleen nelaw
Halal Muntaqaa nañu farlu ndax góor ñi buñ nu raw.

Subhaana rabbika rabbil hissati hammaa yasifuun wasalaamun halal mursaliin walhamdu lillaahi rabbil haalamiina.

Aji-bind ji: S Lamin SEKK.
Aji-topp ji: S Omar Siise Al-Faaruq

Catégories
Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk

Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk (2)

Bismillaa, Muhamadul Basiir di ki taalif xasida gi atum 1138 j (juddug Isaa) ngir laabiire bokk yu góor yi ak yu jigéen yi ci warug muñ ak farlu ci muñloo ak damm gët yi ak dummóoyu way-réer ñi ngir jëmmi Yàlla Tabaaraka wa Tahaalaa mi nga xam ne mooy def lu ko soob ak la nga xam ne moom la taalibee bi bëgg ci diineem ak ci ñoñu diine ju matale ji, jàmm nag yal na nekk ci képp ku topp njub

Bismil Laahir Rahmaanir Rahiim, Laa hawla walaa xuwwata illaa bil Laahil Haliyyi Hasiim

Alhamdu Lillaahi may yeesal tariixaati
Ngir xamle sew-sewi diine ak biram yaati

Nan jéem a am yitte te fas yéene jot góor ña
Xëy lekk, naan, nelaw, duñ tax waa ja raw gaa ña

Maa’ng leen di yee te def Muusaa Kume muy téere
Bi may misaalee ndax ngéen génn cig réere

Loo dégg may wax ne Muusaa ñépp laa boole
Ca googa kàddu na ngeen yeesal te ba xoole

Muusaa dohal murit baa ngay donga bob daara
Bu jub bu fas yéene ëllëg ngay sëriñ daara

Askan bu doon teree nit am barke mbaa daara
Xam-xam du sax tay fa Kawlax ñuy fa siyaara

Buur Yàlla mas’t a xàmme ay géer ak i ñeeño
Te Mooy Ki fiy maye ku du Moom doo fi faj haajo

Ngir péeyi Yàlla yi boo dem fekk fay ñeeño
Ñoo’k jaam yi ak géer ñi ñuy maareek a jallaaño

Bul jagle Wàlliyu ciy gor mbaate allaaji
Mbaa ñeeño mbaa jaam mbaa ku’ñ xam ku ñuy laaji

Nit koo fi gis màggalal bul xeeb mbiramaati
Bul xeebu askanam bul xeeb saahiram baati

Amna ku saahiram rëy te biir ba xeebooti
Amna ku saahiram sew te biir baa yaatooti

Amna ñu rëy saahir ak baatin ba weesooti
Amna ñu sew biteek biir cëy ñii a xeebooti

Amna ku dul julli fa teewag ndajeemaati
Te waxtu moos du ko raw Màkkaak Madiinaati

Koo bëgg a noppalu; koo gis fonk ngir Buur ba
Ku fonk Buur, lu Buur def, fonk ko ngir Buur ba

Yónnent Yàlla Sulayman doomu Daawuuda
Baayam da doon tëgg terewu leen di Mahmuuda

Baayam Rasuulu la, ba mu deewee Sulaymaanu
Donn ko, moom àdduna ba mu jeex fu ko neex taanu

Jaam, bàmbara bu doon teree seex mbaate ag wóolu
Abdul Laahi Ñaxet Cees du woote Rasuulu

Maa toog ci këram man Bas muy ma kàddooti
Naan; maa di Rasuulul Laahi maa demoon delluseeti

Naan maa di Mahdiyu maay ki’ñ wàcce Xur-aani
Te ku ko wax ku may man laaleek nasaraani

Kaariimun ibnu Kariimin Yuusufa ak taar ba
Teewul mu doon jaam bu ñu jaay Misra kër buur ba

Tëj nañ ko cib kaso diir bu yàgg ngir tuuma
Ku jàng Mbargaan xam ne mas’t a moy ngiir ma

Taaram ba romb na mbooleem taari góor ñaati
Te mas’t a geestu lu moy Yàlla ak ndigalaati

Amoon na benn bis ba mu rombee jigéen ñaati
Ñeen-fukk a dof dof gu wér ngir taar bu yéemooti

Jum-ñent ciy jigéen dee nañ ngir cofeel gaati
Ñeen-fukk dof dof gu wér ngir sopp waa jaati

Foofa Saliixa boroom xaala fii fiihi
“Fasaalikunnal lasii lumtunnanii fiihi”

Yónnent Yàlla Muusaa sàmmal na Suhaybaa
Kem fukki at yu mat door a jot lëf ca palaas baa

Amna ñu daan yatti nekk i lawbe ca Yónnen ya
Amna ñu daa ràbb am ñuy wulli der booba

Yaaram ci xol la ne toppul mécce ya ak xeet ya
Toppul ku ñuul mbaa ku xees toppul araab piir ba

Lislaam duhul tooli baayi kenn ku naa maa moom
“Inna akramakum hindal Laahi atxaakum”

Mbooleem li jaam di faaroo lu moyragal Buur ba
Billaahi neen la nangeen ànd ak ku xam péey ba

Ndax yéen dangeen fàtte Lam Baaba mu siiw maati
Daan nañ ko way ca njëlbeen ay way yu yéemooti

“Lam Bàmba, Lam Bàmba, Lam Bàmba jogay baax nga
Séeréer bu gën Wolof daa yombul nde Muxtaar nga”

Daa liggéeyal Bàmba ba’m taf ko ca Laxyaar ya
Mu waaxu dem Siin tàggat mag ña ak maas ya

Amna kemam Siin yu jàngul di am daara
Billaahi giñ naa ne mbaax amul gumb ak saara

Barke ku koy fasoo am day buur te fas yéene
Man daa ko am fàww mbaa ngeen dégg ne dee naa

Lii rekk mooy yoonu wut barke te mooy ngiir ma
Ku sàkk yoon wu moy wii doo jot ca Muxtaar ma

Bul déglu gaa ña naan diw ñoo bokk sun maam ya
Xanaa du kok démb tay yaayam sama yaay a

Bokkaale nday ak i baay mooy bokk saxaar ba
Taxut a yam bagaas ak teerukkati gaar ba

Salaatu Sil harsi wa tasliimi Hii abadaa
Halaa Muhammadin wal Ashaabi man habadaa

Subhaana rabbika rabbil hisati hammaa yasifuun wa salaamun halal mursaliin walhamdu lillaahi rabbil haalamiin

Aji-bind ji: Omar Siise Al-Faaruux

Catégories
Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk

Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk (1)

Bismil Laahir Rahmaanir Rahiim
Sallal Laahu halaa Muhammadin wa Aalihii wa Sahbihii wa Xadiimihii wa sallam

Lii xasidab wolofal la bokk ci “Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk kay taalibeb baayam ju siiw ja yal na ko Yàlla gërëm te gërëm nu ci barkeem” mu jëm ci ndaw ñépp ak képp ku ko aajowoo ci mag ñi ci rakki gàmm atum 1391, ñeel Abuubakar Siise mom Seex Daawuda Siise ak i kemam 1971.

Alhamdu Lillaahi may yee ndaw yi buur bëgg a dem
Fas yéene raw maas ya jot seen maam ya wéy am i ndam

Góor-góorluleen ndaw yi ag ndaw baax gu nekk la am
Am-am yi, xam-xam yi, ak xar-baax yi xaj na ci moom

Loo teg sa bët, naw ko, boo koy sàkk daldi ko am
Booy mos nelaw tuuti, bañ a neenal, di wut, danga am

Ngir kiy Boroom jaam ñi, par-parloo du yegg fa Moom
Noo def, Mu def noona, ku Ko nekkal, Mu nekk ci moom

“Man kaana Lillaahi, kaanal Laahu faddalahum”
Loolee la Seex Bàmba ak mbooleem ñu baax di gërëm

Lu diis la ngay fob dafay diis gann soo bëgg a am
Barkeek yu gën say meloy wuuteek meloy ña ma xam

Booy wut lu baax bul nirook kuy wut leneen lu du moom
Regg ak nelaw teg ca neenal, jiitu maas ga du am

Nit ku du xëy sàkku, te du gontal di wut lu mu am
Buy wéet nelaw fu’m faree daaneel ko ndam du fa am

Am-am wa xam-xam ku jox neenal, nelaw, bakkanam
Doo am ca ñoom kenn, doo dem fenn am ñu la gëm

Ngir àddunaak fa nu jëm, ñoom ñaar a fay joxe ndam
Am-am wa xam-xam bu dul ngir Yàlla am ga du am

Ba’ñ tànn mooy ba di faj aajooy ña teew di fi ndam
Ak bay xamal nit ñi diiney Mustafaak ña ko gëm

Ñoom ñaar ridal Laahi mooy tax ñuy ko wut ba du am
Kon am gi ay fitna lay dolli fileek fa nu jëm

Moo tax ba Seex Bàmba def mbooleem yi baax ca këram
Ku am ridal Laahi, am xam-xam di daw di fa dem

Am-am wa xam-xam ku daa muñ xiif bu wér te gërëm
Ay coono, muñ ñàkk, muñ moy Yàlla, foofa la jëm

Booy wut ba ñoom ñaar ñu xëy àndaati jébbalu ñoom
Jébbal la seen bopp yor say bokk yor fa nga jëm

Dañ lay xëyal fal la di la gontal lu maas ga xemem
Buy fii mu ñëw buy feneen loo jublu daldi ko am

Dootoo xalaat àdduna ak bon-bon yu rëy yi mu am
Noonoo ci aw des wu baay yaak maam ya gedd ko dem

Ngir loo fi gis ñuy xëccoo mbaa ñuy xuloo di ca jëm
Aw des la wow ay junniy nit ñépp mos na ko dem

Kon yaw muñal jaamu, fa nu jëm am na kër yu fa am
Yu ken sancul am na mbooleem may gu jaam di xemem

Lol doy na, jeexal na mbooleem yiw yu góor ña di lim
Àjjana, hay jeex na, lu fa nit taamu daldi ko am

Ma def salaatan wa tasliiman Haliyhi bi Him
Wal Aali was Sahbi ak Seex Bàmba may sunu ndam

Subhaana Rabbika Rabbil hissati hammaa yasifuun wa salaamun halal mursaliin walhamdu lil
Laahi Rabbil haalamiina

Catégories
Sëñ Haadi Ture

Pitax mu ndaw

Bismilaa Rahmaani Rahiim

Faa ilan, faa ilan
Nan ci way ciy wolof
Soo wayee ciy wolof
Kon ci xol lay xaraf

Déglu naa biig ci njël
Am pitax cig garab
Ñuy tawat naan hadiil
Ab liccin moo ko këf

Mii pitax naa ko ndax
Mar wu tar waa ko ray
Mii pitax naa ko man
Xaajumaa wóolu maf

Mii di way, mii di jooy
Kurkutuut, kurkutuut

Soo amul fathu nag
Doo ca am aw araf

Seeni way moo yëngal
Tiisu xol wii ci man
Moo tax it maa ngi nii
Maa ngi saf waa ju dof

Maa ngi leen jooru naa
Yéen dangeen dul nelaw

Yéen pitax yi, ñu naa
Jooju wax nañ ko laf

Nun danoo sib nelaw
Kuy nelaw doo nu saf
Kuy nelaw yaa ko tal
Nun sunuy gët du raf

Foo fi gis kuy nelaw

Ag cofeelam wérul
Su cofeelam wéroon
Kon bëtam sax du xef

Waa ji man waaru naa
Yii pitax ñoo nu gën
Seen cofeel ak hadiil
Soo mënoon roy ko faf

Fuy pitax deeti way

As hadiil, nan fa way
Séexu Tiijaan Sëriif
Moo ko jar mag du kaf

Seexu Tiijaan Sëriif
Nan ko way, nan ko roy
Ay waxam nan ca ŋoy
Moo nu doy, moo nu saf

Seexu Tiijaan Sëriif
Ndeem dangay roy ci moom
Ay jëfam day rafet
Ay waxam day woyof

Seexu Tiijaan Sëriif
Waaru naa ciy mbiram
Ag cofeelam ci xol
Rekk sax doy na jëf

Seexu Tiijaan Sëriif
Ab kemam daa amul
Foo ko seet, doo ko gis
Muy Kajoor, muy Jolof

Seexu Tiijaan Sëriif
Kuy kokam daldi raw
Soo ko soppee ci xol
Kon bégal, am ngërëm

Daaguleen cim lefam
Daldi raw gaa ya war
Naaru-góor yay dawal
Aw yeneen xeeti lef

Catégories
Saabal

Xeex gi Farañs di xeex làkku Wolof [1]

Xeex gi Farañs di xeex làkku Wolof

Catégories
Saabal

IRAŊ/AMERIG

Bu nu sukkandikoo ci xibaar rej yu Iraŋ yi, ñaari cong ya ñu amal ca karceg Amerig ga gën a mag ca Iraag di Ayin Al Asaad faat na fa lu mu néew-néew 80i soldaari réewum Donaal Tërëmp. Lim ba dëgg nag xamees a ndax nëbb gi ko njiiti Amerig ya di nëbb waaye gisees na ñu sàkku ndimbal ca raglu yu réewum Iraag ndax jaaxle. Ay fafalnaaw ak jumtukaay yu bari yàqu na fa.

Catégories
Sëñ Daam Jaane

Maarsiya Seex Abdu Asiis Dabbaax

Hamdan li Rabbin Kariimin xadsanaa ci lu bér,
tànneef bu mag ba ko wax laay marsiyaal ci wolof.

Xerawluleen ma bu baax te jéem a jooy ci xalim
ngir diir bu yàgg a ngi nii, ranqoñ di tuuru ci xef.

Wéet ak jeneer sunu maam, Abdul Asiis Si Dabbaax,
jur nay xalaat sama xel, saab xol di tiit ak a raf.

Huqal bukaa-u halaa haarif billaahi ba woon
maam najli Maalikinaa, wéetal na suuf si walif.

Naa jooyle diine ji ndeem, nax naa ba sonn mu të
garjeem ba wuutee waral, ruur nañ ko fii ba Jolof.

Toolam ba lax na ba liis, pas-pas ya yépp yolox
kenn naafatul tari gëm, ba jeer ngirum tasawuf

Daa yépp xëy nañu ŋiis, xam-xam bu sell ne mes
àlliwóok i téere ne mërr, njub bindatuñ ca araf.

Kenn dootu digle lu baax, kenn dootu aaye safaan,
Kenn dootu wax dëgg buur, muy dégg boole ca jëf.

Maam doomi garmi ba woon, ag dëgg jooy na ko tax,
tay matti kàdd yi giim, log moo nu tee man a ëf.

Maam naaru maam Sofi Ñaŋ, tay mbokk jooy na ko wuy
jikkoy pusoom ja ñu réer, tax réew mi xar fu ne laf.

Waa penku ak soww baak, ñoñ diine aada cosaan,
mooy buum ga lënkale woon, seen say wa moo setu lef.

Tawhiit bu sell ba wuuf, xam-xam ba moo waraloon,
buy wax dënnam ba di riir, kàddoom ni dénnu gu këf.

Pas-pas bu sell te dëer, xam Yàlla sàmmu gu wér,
way fonk sunna woyof, Xuraan di ñam wa ko saf.

Baaxal na ceddo ya ak buur ak dammeel ak i teeñ,
bañ xëy di ay surafaa, juboole till ak i tef.

Tabam ga mooy li saxal toobay teraanga fi nun,
teral na bokk ya cér jàmbur sax ñi ngi sëf.

Moo daa nu yar di nu yiir, yërmaande ak sutura,
dox sun diggak musibaak way-bijji mbon ya walif.

Mooy ndox mu sell te teey, mbindeef du waat njariñam
ndundat yi sax bind nañ, mbaaxam ca xob ya di taf.

Raayaw ngëneel la ne cas, di daagu kenn dabu ko
ndendam ci mbaax judduwul, ña jiitu woon la ne wif!

Taajul karaamaati moo dëppoo garaat yi fi sut,
mooy dànn moo man a diir, jawfalfaraa la ne tëf.

Waayam du fande du xiif, kum yar nga gën ñi fi gën,
moo tedd mat li mu doon, kum gindi réer du ko këf.

Mooy rootukaayu ngërëm, màndal na gaa ya ko xëy,
bañ màndi Yàlla mu duy, mbaax seen bagaan ya ñu sëf.

Gaalug sariiha ci kaw, géejug haqiixa la joow,
ba teer ca boor ba ñu tànnal kàngamiy tasawuf.

Woyof ni toll ca kaw, diis gann ak mayi biir,
lëm ay màqaama yu rëy, saw kañ wareesu koo cof

Yaa donn bóot ya ca Faas, déemug sëriif ba nga raas,
yaay waada mat li nga doon, yaa sell yaa set i jëf.

Sirrub wilaayati yaa koy, ràng góor ña ko am,
yaa déjji pakk ya woon, ca yoon wa tee ñu tëruf.

Ngax yaa ngi tëb ak a bàkkooy folli buur ak a fal
nebbon bi nëbbu ci ñay, compam defuñ ko ci tef.

Doo fecci kóllare Maam, koo yar du fayu du tooñ,
say jëf du weddi sa wax, kuy raas sa kem dafa dof!

Yaa sax fi béjjénu kun, te mbëkkewóo ak a sëlbuy sippi ay darjaat, yaa mat li gaa yi di def.

Loo digle yaa nu ca man, loo aaye dun la ca seen,
lut Yàlla ak Yónnenam, taxul sa bët bi di raf.

Màndal nga xol yi ci maa-us suhdi wal warahi,
la Mawdo ruujoon nga bay, ñaraas ca ay lefi lef,

Dekkal nga daara yi woon, dundal tariixatu Seex,
ndaw ñaa ngi jàng ak a werdiy yewwu njël di wasif.

Noobul ba naaf sunu neewoy xol yi tur wa du fay,
kalxatti fii suhufil ahjaari ardi Jolof.

Kariim la doomi kariim, Mawdook Sofee nu ko jox,
muy sànni tàccu fi nun, far mawti ñëw ne ko këf!

Neexoon nu gis ko ci bët, sun ruu yi nàmp ca moom,
ndax xol yi xippi ci gii ngëmmeen gu tar niki dof!

Na Yàlla dolli ko leer, ful yërmadeem ja ca moom
bijaahi Sang ba gën jaam ñépp wax ak i jëf

Sallal ilaahu halal, Mahmoodi xudwatinaa,
wal aali was sahbi feek watat di ñatti araf.

Aji-bind ji: Imaam Jóob
Aji-topp: Seex Jaxate

Catégories
Sëñ Ahmadu Baas

Dof yi

Damaa génn bis saa kër di dox romb benn dof
Mu toog cib ruqam jël ay yoxoom faste ciy waggam

Te leeg-leeg mu ree leeg-leeg mu jooy rafle wang ko wër
Ma ngay lox keroog daa sedd boolek tarug lëndam

Wérul waaye teewul nag mu dis gor nde tàllalul loxoom kenn
Tooñul it ña toogoon ci ag wetam

Yaram waa nga sooñoo sooñoo duw dàll duw basaŋ
Te lee-lee mu taw ndaysaan ba taa suuxal ab ëmbam

Bu xiifee pupel lay dem amul ndey ju koy tibbal
Fa nuy këppiy des lay dem fa lay fekki aw ñamam

Te it man la wax day mujj dem lekki ñam wu bon
Wu am yaari fan woo xam ne baaxul ci ag wéram

Na muy def?Gisul yaayam te it amna yatti at
Yu mat sanguwul lum sol da koy for ci ay sënam

Bu jaaykat bi sànnee màngo mbaa sax orãs bu nëb
Mu daw këf ko noonee sax la koy lekkee cig takkam

Ngalaw sàqi nit daw tàbbi néegam ne kàpp tëj
Mu des tay kanaayal want yay dal ci ay gëtam

E ndaysaan bu rombew dàll mbaa pot wallaw sagar
Da koy teg lu rëy moo tax mu koy boole cib ëmbam

Dafay waxtu fum wéetée te lee-lee mu mer di xul
Te kat am na ndey am baay ba am rakk ak magam

Ba muy wér la bokkak ñépp bis ñëw ñu dal ko ber
E waay wéradee tax waaye as gor la woon su gëm

Rakkam donn nab néegam jabar jaa ngi séy feneen
Te ndoom sam amoon boobee batay xolu koy gëtam

Juróom yaari doof lañ fekk Tàmbaa ñu rendi leen
Ba jël séen i awrak séen i yuur lii ka daw yaram

Dañoo butti ñee xar boppi ñee ñee ñu sànni leen
Ci ay kër yu kenn dëkkul ba ñuy xeeñ ñu door a xam

Gisal ñaata yoon lab dof di xëy dee ci ay tabax
Yu yeggul ba am ay fan ba fay xeeñ te kenn du xam

Gisal benn dof bee faatu Leelan ci wenn xur
Ba fay xeeñ te ab xiif rekk moo sànk ag dundam

Gisal ñaata yoon lab dof di xëy lekk ñam wu bon
Ba febar ca ay at kenn du jug saytu ay mbiram

Gisal ñaata yoon lan fekk ab dof mu xëy wësin
Te ken man ta laaxaan kenn ken foogulab ëmbam

Gisal ñaata dof ngay fekk dus kumba mbaa tubay
Dañuy rafle noonee rek di dem ñépp gis pëyam

Gisal ñaata dof ngay fekk duñ jekki duñ nelaw
Dañuy dox ba dee doo gis ku naa xam na bàmmelam

Te gis naa fi bis ab dof bu am benn góom bu rëy
Ma ngay wokkotoo kay waxtu kenn saytuwul wéram

Liilee tax ma jug tay woo Etaa beek ñi Yàlla ñor
Ñu booloo taxaw tey saytu jaa-Yàlla yii ñu am

Wowóowow wowóo yéen góornëmaa réew mi walluleen
Ewaay walluleen as gor su xëy ñàkk am xelam

Te gis ngeen fi ay dof yoy ku leen faj ñu daa di wér
Te xam ngeen ne mbooleem dof yi koo tëye dootu dem

Nde dof boo fi gis muy dem kërug nit la bàyyi koo
Ku wér dellu ciy mbokkam xarit xel dafay xalam

Te gis naa ku faj mbaamam te gis naa ku faj fasam
Fajum jàmb-jóobam faj goloom sax fajub xajam

Te taxtil mu faj mbokkam mu xëy ñàkk am xelam
Ku faj mbaam fajub xaj bàyyi nit àndul ak xelam

Ci lii sax ci laay faf ñaaxe askan wi may waxal
Ñu daw lépp luy tax nit di xëy ñàkk am xelam

Xelal gànjarag nit xel la nit am ba not mbëfër
Xelay tax xaleb naar not gëléem bay xëccab nosam

Xelay tax nu wullig naaga war xàcc tay dañal
Te xam gee ne du maasam nit ci dooleek ci ag rëyam

Xel ay tax ba lislaam teg nu jëf waa ju ñàkk xel
Asal dootu am aw yiw te dootu yilif këram

Xel ay tax nga xàmmee mbaax xel ay tax nga daw lu bon
Xel ay tax ba nit xam lëf ci Buur Yàlla ak mbiram

Xel ay ndab la xam-xam tàbbi ngir waa ju ñàkk xel
Du xam lëf du am lëf waa ju am xel am i yëfam

Xel ay leer ga nit xëy tedde moo tax ba Aadamun muñ
Di sangub malaakaak jinne Ibliisu ñàkk ndam

Xel ay tax ba nit rekkay sangub suuf lu weesu nit
Xarit loo fi gis ngir nit la ngir moo yoram xelam

Xarit ñàkki gët mbaa ñàkki waaraama gën nga nàkk
Am xel xel ay nit nit nitteetil ci ay cëram

Ku jàngoon walaa tulxuu bi aydiikumóo ilaa
Dangay xam ne kon kuy yàq am xel yorul gëmam

Ma wax yenn mbir yuy tax ba sun ndaw yi xëy di dof
Ñi ley rab la nii ay raab la raab yàq nay ndawam

Dofab raab dafay wuuteek dofab rab ci yenn mbir
Na ñuy moytu yàmbaa daw dorog bàyyi ay mbiram

Dofab iilu ak bob siisu ñoom it danaa ci ñëw
Damay jëkk a way ki sàngara yàq ag dundam

Bu kenn fóoni diyiyã day rayum xel di yàq xol
Lu rey xel di yàqub xol ku koy def du nit daxam

Te alkool alag naw gaay ku koy naani dootu wér
Lu waay am lu dul wér jaay ko ngir jënde kok wéram

Lariklees di yàqal nit ci xol ak ci ay xëtër
Ñi xam nee ñu day dem sax ba far gàttal ug dundam

Te dee diis ku koy naan man na dee dee gu diis te tar
Nde luy fuq bët moo gën ci nit luy fuqab xolam

Gisal waa ji naan sum-sum ne xëndaŋ ci géddi bëy
Nelaw bay xaran sum soof na lool xel yi lay gësam

Amoon na ku màndim sëng faf dër di yag-yagal
Ñu koy tàccu muy taasook a saagaa ci ab ëttam

Te am na ku naan biiñ daanu bañ sàcc lam yoroon
Te muy lim bu rëy boo xam ne moo yor dundug këram

Amoon na ku naan sàmpaañ di xeexoo ñu far ko ray
Sulaar saa ko jam ay paaka ndaw dee gu ñàkk jom

Ku naan roos du rus nit dootu rus Yàlla dootu rus
Njabootam ndaxam man naa sëyak yaayamak rakkam

Wisig yeek falaag day yàq am xel ba leen dorog
Kokaa gën kokaayine fopp cib xol akuw yaram

Te gis naa ku naan am ñoll daa màndi bay tërëf
Xalel yaa ko sottim ndox mu far yàq ay sëram

Te it am na dof yoo xam ne ay wird lañ yoroon
Ba rawhaan ya dofloo leen ñu far topp ay xëram

Gisal benn waay biy wird ab diir mu summi ay
Yëreem summi caayaam génn néegam di dox di dem

Te kat bañ ko laajee nee na suuf see ko àttanul
Ma laaj waa ji kon san suuf la doon sàmp ay ndëggum

Te talsam yi ak rawhaan yi lim sànq ciy xalel
Dorog mantikoo jot fàww daf dul lu neex a xam

Te say jàq tax nas cam di siisook a say ba dof
Kurus ag ndofam day metti ndax yombulam pajam

Gisal jenn waay jiy yuuxu tay daw di wër te naan
Dafay bañ a doon ab xutbu kii séenu nag ndofam

Te am raxasun xas-xas xarit xawma lum saxal
Lu dul ndof jëlal aw tur wu leer bàyyi talsamam

Te tas tas na waay bam yuuxu xàccit mu tas këram
Te tas mbiramak soxnaam ñu naa déet mu tas xelam

Kitil ak katal ak màkk jal-jal ku koy sikar
Bu teewloo war a naree dafay waat yu saf xorom

Te ag nasabin ak hatariisun ku leen bawul
Dafay mujj rekk fab ay mbubbam daanu ciy sënam

Jaxaay yaayi dëhtëhtiilu doofloo na ay kuréel
Jalaal jal na fiy wàmmeel te dofloo ñu am xorom

Gisal waa ji tëj néegam ba ab diir mu mbëkk daw
Te naa maa nee ajabaaru maa tay ci ab ëttam

Ku woo Ummu Muusaak yaayi Xëlbaa ci ay kurus
Ma woo man ki bindoon yaayi Muusaa te yor mbiram

Ku fiy woo Afaariitun minal jinni man ma woo
Ka bindoon Afaariitun te yor léppi wërsagam

Dalal nag te teey booy sàkku mbir ndax ku wattuwul
Xérak ëppalak yàkkamti looy sàkku doo ko am

Faral noppi yaw Baas wax bu niwee te am njariñ
Dafay doy salaatun yal na dal Taaha ak ñoñam

Aji-bind ji: Soxna Nogay Cuun

error: Content is protected !!