Catégories
Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk

Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk (3)

Xëyaat naa di yeesal yeete ngir ndaw yu fàgguwul
Lu moy xëy nelaw, jóg, ndékki, tux, wax lu jaaduwul.

Ginnaaw loolu jëwak weerante waxtaan yi ak yeneen
Yu jekkul jubul lañ fonk ak xiir ci jëf yu bon.

Ku mel nii meloow toroxtaange ngay am fileek feneen
Ni yéeféer yi baax bañ tàrde am nañ xalaat yeneen.

Te réew yaa ngi def ay kurs góor ñaa ngi dal xare
Di xamlook a wut xam-xam jigéen ñaa ngi kër-këri.

Balaay sunu réew ay jot réew yi koo nekk la’m faree
Dafaay am xelam refatal ko ngir Yàlla bañ lore.

Budul Yàlla it góor-góorlul ndax réew mi mel neneen
Nu gën na’m meloon dafa jaadu nan boole wut la gën.

Sagal sunu diine waajal ko moo gën tay ak ëllëg
Lu dul moom te kontur naa di wut mbaax di bañ lu jag.

ndegam sun diine moo gën ju dul moom nga tertu ko
Ci xol boo tilim kër goo setul xat mu romb ko.

Defarleen palaas yeek xol yi ba’ñ yaatu, set, refet
Ñi tertoo ko diiney haqu ndax ndaw yi boole mat.

Guney tay buleen yàndoor nangeen farlu wut ngërëm
Te wut xam-xam ak ay mécce ngir fàggu seen kanam.

Ku am kër te mbooleem yatt yii yépp faat na la
Demal muñ saxoo taxawaalu néew doole jot na la.

Lu tax ku’ñ gërëm, xam diine, am mecce jaadu ca
Ku am yii sa baatin sañ, sa saahir ba ànd ca.

cosaan yii li tax ñoo jiitu nit koo xamul, amul
Du am benn cér bu’ñ naw du aw wenn yoon jubal.

ku ñëw àdduna am na’y kurs yoy daw te boo ci raw
Yeneen teew yu koo cay farlu say fas ya raw nga raw.

Dangay raw ci kursub ndaw yi raw mag ñi raw ñeneen
Ñu def mag te am xam-xam nga raw leen ba raw ña gën.

Sa néeg nday, sa kër baay raw sa xeet ak jiitul ba raw
Sa askan wa xëy gën réew ma say nawle boole naw.
Juróom yatt yii ku ko seetlu neenal nelaw du sax
Ci sa’m xel dangay dabi góor ña ngir àdduna bu’m la nax.

Balaa kenn a raw sab koose mooy ruuhu ak bakkan dañuy des gannaaw xel jiitu ngir Yàlla fàggu « Kun ».

Ndegam ñii nga raw bul buudu, góor ñaa’ng ci seen kanam
Ku gën menn réew bis pénc say donga duñ gërëm.

Fobul mag ña gën seen réew ya ay juni juni la
Ci seen yoon wa ngay dox raw ca mbaa góor ña romb la.

Muriit piir xelam mooy fàggu mbooleem ngëneel yu tax
Mu wuuteek dofak saay-saay di wut baax di bañ torox.

Ku am xel Boroom « Kun » wàcco naak yaw wutil njariñ b
Ba am mbaa nga toog xëy ñàkk, xel fàggu lay jariñ.

Nde nit sun Boroom du ko wodd mooy wut malaan di sol
Di wut xam-xamak ay mécce yuy jàppandal alal.

Te saw taatu-neen sab wut du sab am sa ñàkati
Boroom « Kun » yëgul say jaamu say may la xoolati.

Ta sab xam-xam it du ko yokk sab réer du wàññiku
Sa kër Àjjana walla Naari foo jëm mu àtte ko .

Gannaaw lii a xew deel jaamu ngir fitna bum la jot
Ci fii ak feneen Buur Yàlla noo mel mu gën di mat.

Ku am xel ta am xol am sa kàttan di kër-këri
Lu baax ak lu bon di la tertu foo tollu ñiy kari.

Bu loolee amee yaay farwa koo nob ba fekki ko
Di jëf ngir jëmam ba’m jël la waa péey ba màrke ko.

Fexeel xam ko xam Buur Yàlla sab xol du beewati
Ta sam xel du dal ba nga fàtte xëy jaamu Buurati.

Ta xam-xam duhul, xam Yàlla daal lay jariñ
Ku xam lu moy lasiyaab xam-xam yi koo xam teral ku xam.

Tajoor ak tëgg luy mecce xam-xam la buy xamal
Te xam-xam ngëneel la ci diine foo tollu dal na xel.

Gannaaw xam nga xel xam xol da ngay sonn jot jariñ
Ku bañ coona jaaxaan ñàkk booy faatu def këriñ.

Ku jiital bakkan di ko sàntu ak jiitu faat na ko
Du gën fii du gën fa’ñ jublu day gën di wàññiku.

Ta kuy sab sëriñ màggal ko tey wut ca moom ngërëm
Te hormaal këram mbooloom ma ñoom ñépp nañ gërëm.

Teral bokk yaak dëkkandoo ya wut seen ngërëm bu wér
Yërëm leen te yaatal ñépp ngir Yàlla am na cér.

Salaatan wa tasliiman guney tay buleen nelaw
Halal Muntaqaa nañu farlu ndax góor ñi buñ nu raw.

Subhaana rabbika rabbil hissati hammaa yasifuun wasalaamun halal mursaliin walhamdu lillaahi rabbil haalamiina.

Aji-bind ji: S Lamin SEKK.
Aji-topp ji: S Omar Siise Al-Faaruq

Catégories
Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk

Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk (2)

Bismillaa, Muhamadul Basiir di ki taalif xasida gi atum 1138 j (juddug Isaa) ngir laabiire bokk yu góor yi ak yu jigéen yi ci warug muñ ak farlu ci muñloo ak damm gët yi ak dummóoyu way-réer ñi ngir jëmmi Yàlla Tabaaraka wa Tahaalaa mi nga xam ne mooy def lu ko soob ak la nga xam ne moom la taalibee bi bëgg ci diineem ak ci ñoñu diine ju matale ji, jàmm nag yal na nekk ci képp ku topp njub

Bismil Laahir Rahmaanir Rahiim, Laa hawla walaa xuwwata illaa bil Laahil Haliyyi Hasiim

Alhamdu Lillaahi may yeesal tariixaati
Ngir xamle sew-sewi diine ak biram yaati

Nan jéem a am yitte te fas yéene jot góor ña
Xëy lekk, naan, nelaw, duñ tax waa ja raw gaa ña

Maa’ng leen di yee te def Muusaa Kume muy téere
Bi may misaalee ndax ngéen génn cig réere

Loo dégg may wax ne Muusaa ñépp laa boole
Ca googa kàddu na ngeen yeesal te ba xoole

Muusaa dohal murit baa ngay donga bob daara
Bu jub bu fas yéene ëllëg ngay sëriñ daara

Askan bu doon teree nit am barke mbaa daara
Xam-xam du sax tay fa Kawlax ñuy fa siyaara

Buur Yàlla mas’t a xàmme ay géer ak i ñeeño
Te Mooy Ki fiy maye ku du Moom doo fi faj haajo

Ngir péeyi Yàlla yi boo dem fekk fay ñeeño
Ñoo’k jaam yi ak géer ñi ñuy maareek a jallaaño

Bul jagle Wàlliyu ciy gor mbaate allaaji
Mbaa ñeeño mbaa jaam mbaa ku’ñ xam ku ñuy laaji

Nit koo fi gis màggalal bul xeeb mbiramaati
Bul xeebu askanam bul xeeb saahiram baati

Amna ku saahiram rëy te biir ba xeebooti
Amna ku saahiram sew te biir baa yaatooti

Amna ñu rëy saahir ak baatin ba weesooti
Amna ñu sew biteek biir cëy ñii a xeebooti

Amna ku dul julli fa teewag ndajeemaati
Te waxtu moos du ko raw Màkkaak Madiinaati

Koo bëgg a noppalu; koo gis fonk ngir Buur ba
Ku fonk Buur, lu Buur def, fonk ko ngir Buur ba

Yónnent Yàlla Sulayman doomu Daawuuda
Baayam da doon tëgg terewu leen di Mahmuuda

Baayam Rasuulu la, ba mu deewee Sulaymaanu
Donn ko, moom àdduna ba mu jeex fu ko neex taanu

Jaam, bàmbara bu doon teree seex mbaate ag wóolu
Abdul Laahi Ñaxet Cees du woote Rasuulu

Maa toog ci këram man Bas muy ma kàddooti
Naan; maa di Rasuulul Laahi maa demoon delluseeti

Naan maa di Mahdiyu maay ki’ñ wàcce Xur-aani
Te ku ko wax ku may man laaleek nasaraani

Kaariimun ibnu Kariimin Yuusufa ak taar ba
Teewul mu doon jaam bu ñu jaay Misra kër buur ba

Tëj nañ ko cib kaso diir bu yàgg ngir tuuma
Ku jàng Mbargaan xam ne mas’t a moy ngiir ma

Taaram ba romb na mbooleem taari góor ñaati
Te mas’t a geestu lu moy Yàlla ak ndigalaati

Amoon na benn bis ba mu rombee jigéen ñaati
Ñeen-fukk a dof dof gu wér ngir taar bu yéemooti

Jum-ñent ciy jigéen dee nañ ngir cofeel gaati
Ñeen-fukk dof dof gu wér ngir sopp waa jaati

Foofa Saliixa boroom xaala fii fiihi
« Fasaalikunnal lasii lumtunnanii fiihi »

Yónnent Yàlla Muusaa sàmmal na Suhaybaa
Kem fukki at yu mat door a jot lëf ca palaas baa

Amna ñu daan yatti nekk i lawbe ca Yónnen ya
Amna ñu daa ràbb am ñuy wulli der booba

Yaaram ci xol la ne toppul mécce ya ak xeet ya
Toppul ku ñuul mbaa ku xees toppul araab piir ba

Lislaam duhul tooli baayi kenn ku naa maa moom
« Inna akramakum hindal Laahi atxaakum »

Mbooleem li jaam di faaroo lu moyragal Buur ba
Billaahi neen la nangeen ànd ak ku xam péey ba

Ndax yéen dangeen fàtte Lam Baaba mu siiw maati
Daan nañ ko way ca njëlbeen ay way yu yéemooti

« Lam Bàmba, Lam Bàmba, Lam Bàmba jogay baax nga
Séeréer bu gën Wolof daa yombul nde Muxtaar nga »

Daa liggéeyal Bàmba ba’m taf ko ca Laxyaar ya
Mu waaxu dem Siin tàggat mag ña ak maas ya

Amna kemam Siin yu jàngul di am daara
Billaahi giñ naa ne mbaax amul gumb ak saara

Barke ku koy fasoo am day buur te fas yéene
Man daa ko am fàww mbaa ngeen dégg ne dee naa

Lii rekk mooy yoonu wut barke te mooy ngiir ma
Ku sàkk yoon wu moy wii doo jot ca Muxtaar ma

Bul déglu gaa ña naan diw ñoo bokk sun maam ya
Xanaa du kok démb tay yaayam sama yaay a

Bokkaale nday ak i baay mooy bokk saxaar ba
Taxut a yam bagaas ak teerukkati gaar ba

Salaatu Sil harsi wa tasliimi Hii abadaa
Halaa Muhammadin wal Ashaabi man habadaa

Subhaana rabbika rabbil hisati hammaa yasifuun wa salaamun halal mursaliin walhamdu lillaahi rabbil haalamiin

Aji-bind ji: Omar Siise Al-Faaruux

Catégories
Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk

Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk (1)

Bismil Laahir Rahmaanir Rahiim
Sallal Laahu halaa Muhammadin wa Aalihii wa Sahbihii wa Xadiimihii wa sallam

Lii xasidab wolofal la bokk ci « Yeetey Al-Haaji Muhammet Basiir Sekk kay taalibeb baayam ju siiw ja yal na ko Yàlla gërëm te gërëm nu ci barkeem » mu jëm ci ndaw ñépp ak képp ku ko aajowoo ci mag ñi ci rakki gàmm atum 1391, ñeel Abuubakar Siise mom Seex Daawuda Siise ak i kemam 1971.

Alhamdu Lillaahi may yee ndaw yi buur bëgg a dem
Fas yéene raw maas ya jot seen maam ya wéy am i ndam

Góor-góorluleen ndaw yi ag ndaw baax gu nekk la am
Am-am yi, xam-xam yi, ak xar-baax yi xaj na ci moom

Loo teg sa bët, naw ko, boo koy sàkk daldi ko am
Booy mos nelaw tuuti, bañ a neenal, di wut, danga am

Ngir kiy Boroom jaam ñi, par-parloo du yegg fa Moom
Noo def, Mu def noona, ku Ko nekkal, Mu nekk ci moom

« Man kaana Lillaahi, kaanal Laahu faddalahum »
Loolee la Seex Bàmba ak mbooleem ñu baax di gërëm

Lu diis la ngay fob dafay diis gann soo bëgg a am
Barkeek yu gën say meloy wuuteek meloy ña ma xam

Booy wut lu baax bul nirook kuy wut leneen lu du moom
Regg ak nelaw teg ca neenal, jiitu maas ga du am

Nit ku du xëy sàkku, te du gontal di wut lu mu am
Buy wéet nelaw fu’m faree daaneel ko ndam du fa am

Am-am wa xam-xam ku jox neenal, nelaw, bakkanam
Doo am ca ñoom kenn, doo dem fenn am ñu la gëm

Ngir àddunaak fa nu jëm, ñoom ñaar a fay joxe ndam
Am-am wa xam-xam bu dul ngir Yàlla am ga du am

Ba’ñ tànn mooy ba di faj aajooy ña teew di fi ndam
Ak bay xamal nit ñi diiney Mustafaak ña ko gëm

Ñoom ñaar ridal Laahi mooy tax ñuy ko wut ba du am
Kon am gi ay fitna lay dolli fileek fa nu jëm

Moo tax ba Seex Bàmba def mbooleem yi baax ca këram
Ku am ridal Laahi, am xam-xam di daw di fa dem

Am-am wa xam-xam ku daa muñ xiif bu wér te gërëm
Ay coono, muñ ñàkk, muñ moy Yàlla, foofa la jëm

Booy wut ba ñoom ñaar ñu xëy àndaati jébbalu ñoom
Jébbal la seen bopp yor say bokk yor fa nga jëm

Dañ lay xëyal fal la di la gontal lu maas ga xemem
Buy fii mu ñëw buy feneen loo jublu daldi ko am

Dootoo xalaat àdduna ak bon-bon yu rëy yi mu am
Noonoo ci aw des wu baay yaak maam ya gedd ko dem

Ngir loo fi gis ñuy xëccoo mbaa ñuy xuloo di ca jëm
Aw des la wow ay junniy nit ñépp mos na ko dem

Kon yaw muñal jaamu, fa nu jëm am na kër yu fa am
Yu ken sancul am na mbooleem may gu jaam di xemem

Lol doy na, jeexal na mbooleem yiw yu góor ña di lim
Àjjana, hay jeex na, lu fa nit taamu daldi ko am

Ma def salaatan wa tasliiman Haliyhi bi Him
Wal Aali was Sahbi ak Seex Bàmba may sunu ndam

Subhaana Rabbika Rabbil hissati hammaa yasifuun wa salaamun halal mursaliin walhamdu lil
Laahi Rabbil haalamiina

Catégories
Sëñ Haadi Ture

Pitax mu ndaw

Bismilaa Rahmaani Rahiim

Faa ilan, faa ilan
Nan ci way ciy wolof
Soo wayee ciy wolof
Kon ci xol lay xaraf

Déglu naa biig ci njël
Am pitax cig garab
Ñuy tawat naan hadiil
Ab liccin moo ko këf

Mii pitax naa ko ndax
Mar wu tar waa ko ray
Mii pitax naa ko man
Xaajumaa wóolu maf

Mii di way, mii di jooy
Kurkutuut, kurkutuut

Soo amul fathu nag
Doo ca am aw araf

Seeni way moo yëngal
Tiisu xol wii ci man
Moo tax it maa ngi nii
Maa ngi saf waa ju dof

Maa ngi leen jooru naa
Yéen dangeen dul nelaw

Yéen pitax yi, ñu naa
Jooju wax nañ ko laf

Nun danoo sib nelaw
Kuy nelaw doo nu saf
Kuy nelaw yaa ko tal
Nun sunuy gët du raf

Foo fi gis kuy nelaw

Ag cofeelam wérul
Su cofeelam wéroon
Kon bëtam sax du xef

Waa ji man waaru naa
Yii pitax ñoo nu gën
Seen cofeel ak hadiil
Soo mënoon roy ko faf

Fuy pitax deeti way

As hadiil, nan fa way
Séexu Tiijaan Sëriif
Moo ko jar mag du kaf

Seexu Tiijaan Sëriif
Nan ko way, nan ko roy
Ay waxam nan ca ŋoy
Moo nu doy, moo nu saf

Seexu Tiijaan Sëriif
Ndeem dangay roy ci moom
Ay jëfam day rafet
Ay waxam day woyof

Seexu Tiijaan Sëriif
Waaru naa ciy mbiram
Ag cofeelam ci xol
Rekk sax doy na jëf

Seexu Tiijaan Sëriif
Ab kemam daa amul
Foo ko seet, doo ko gis
Muy Kajoor, muy Jolof

Seexu Tiijaan Sëriif
Kuy kokam daldi raw
Soo ko soppee ci xol
Kon bégal, am ngërëm

Daaguleen cim lefam
Daldi raw gaa ya war
Naaru-góor yay dawal
Aw yeneen xeeti lef

Catégories
Saabal

Xeex gi Farañs di xeex làkku Wolof [1]

Xeex gi Farañs di xeex làkku Wolof

Catégories
Saabal

IRAŊ/AMERIG

Bu nu sukkandikoo ci xibaar rej yu Iraŋ yi, ñaari cong ya ñu amal ca karceg Amerig ga gën a mag ca Iraag di Ayin Al Asaad faat na fa lu mu néew-néew 80i soldaari réewum Donaal Tërëmp. Lim ba dëgg nag xamees a ndax nëbb gi ko njiiti Amerig ya di nëbb waaye gisees na ñu sàkku ndimbal ca raglu yu réewum Iraag ndax jaaxle. Ay fafalnaaw ak jumtukaay yu bari yàqu na fa.

Catégories
Sëñ Daam Jaane

Maarsiya Seex Abdu Asiis Dabbaax

Hamdan li Rabbin Kariimin xadsanaa ci lu bér,
tànneef bu mag ba ko wax laay marsiyaal ci wolof.

Xerawluleen ma bu baax te jéem a jooy ci xalim
ngir diir bu yàgg a ngi nii, ranqoñ di tuuru ci xef.

Wéet ak jeneer sunu maam, Abdul Asiis Si Dabbaax,
jur nay xalaat sama xel, saab xol di tiit ak a raf.

Huqal bukaa-u halaa haarif billaahi ba woon
maam najli Maalikinaa, wéetal na suuf si walif.

Naa jooyle diine ji ndeem, nax naa ba sonn mu të
garjeem ba wuutee waral, ruur nañ ko fii ba Jolof.

Toolam ba lax na ba liis, pas-pas ya yépp yolox
kenn naafatul tari gëm, ba jeer ngirum tasawuf

Daa yépp xëy nañu ŋiis, xam-xam bu sell ne mes
àlliwóok i téere ne mërr, njub bindatuñ ca araf.

Kenn dootu digle lu baax, kenn dootu aaye safaan,
Kenn dootu wax dëgg buur, muy dégg boole ca jëf.

Maam doomi garmi ba woon, ag dëgg jooy na ko tax,
tay matti kàdd yi giim, log moo nu tee man a ëf.

Maam naaru maam Sofi Ñaŋ, tay mbokk jooy na ko wuy
jikkoy pusoom ja ñu réer, tax réew mi xar fu ne laf.

Waa penku ak soww baak, ñoñ diine aada cosaan,
mooy buum ga lënkale woon, seen say wa moo setu lef.

Tawhiit bu sell ba wuuf, xam-xam ba moo waraloon,
buy wax dënnam ba di riir, kàddoom ni dénnu gu këf.

Pas-pas bu sell te dëer, xam Yàlla sàmmu gu wér,
way fonk sunna woyof, Xuraan di ñam wa ko saf.

Baaxal na ceddo ya ak buur ak dammeel ak i teeñ,
bañ xëy di ay surafaa, juboole till ak i tef.

Tabam ga mooy li saxal toobay teraanga fi nun,
teral na bokk ya cér jàmbur sax ñi ngi sëf.

Moo daa nu yar di nu yiir, yërmaande ak sutura,
dox sun diggak musibaak way-bijji mbon ya walif.

Mooy ndox mu sell te teey, mbindeef du waat njariñam
ndundat yi sax bind nañ, mbaaxam ca xob ya di taf.

Raayaw ngëneel la ne cas, di daagu kenn dabu ko
ndendam ci mbaax judduwul, ña jiitu woon la ne wif!

Taajul karaamaati moo dëppoo garaat yi fi sut,
mooy dànn moo man a diir, jawfalfaraa la ne tëf.

Waayam du fande du xiif, kum yar nga gën ñi fi gën,
moo tedd mat li mu doon, kum gindi réer du ko këf.

Mooy rootukaayu ngërëm, màndal na gaa ya ko xëy,
bañ màndi Yàlla mu duy, mbaax seen bagaan ya ñu sëf.

Gaalug sariiha ci kaw, géejug haqiixa la joow,
ba teer ca boor ba ñu tànnal kàngamiy tasawuf.

Woyof ni toll ca kaw, diis gann ak mayi biir,
lëm ay màqaama yu rëy, saw kañ wareesu koo cof

Yaa donn bóot ya ca Faas, déemug sëriif ba nga raas,
yaay waada mat li nga doon, yaa sell yaa set i jëf.

Sirrub wilaayati yaa koy, ràng góor ña ko am,
yaa déjji pakk ya woon, ca yoon wa tee ñu tëruf.

Ngax yaa ngi tëb ak a bàkkooy folli buur ak a fal
nebbon bi nëbbu ci ñay, compam defuñ ko ci tef.

Doo fecci kóllare Maam, koo yar du fayu du tooñ,
say jëf du weddi sa wax, kuy raas sa kem dafa dof!

Yaa sax fi béjjénu kun, te mbëkkewóo ak a sëlbuy sippi ay darjaat, yaa mat li gaa yi di def.

Loo digle yaa nu ca man, loo aaye dun la ca seen,
lut Yàlla ak Yónnenam, taxul sa bët bi di raf.

Màndal nga xol yi ci maa-us suhdi wal warahi,
la Mawdo ruujoon nga bay, ñaraas ca ay lefi lef,

Dekkal nga daara yi woon, dundal tariixatu Seex,
ndaw ñaa ngi jàng ak a werdiy yewwu njël di wasif.

Noobul ba naaf sunu neewoy xol yi tur wa du fay,
kalxatti fii suhufil ahjaari ardi Jolof.

Kariim la doomi kariim, Mawdook Sofee nu ko jox,
muy sànni tàccu fi nun, far mawti ñëw ne ko këf!

Neexoon nu gis ko ci bët, sun ruu yi nàmp ca moom,
ndax xol yi xippi ci gii ngëmmeen gu tar niki dof!

Na Yàlla dolli ko leer, ful yërmadeem ja ca moom
bijaahi Sang ba gën jaam ñépp wax ak i jëf

Sallal ilaahu halal, Mahmoodi xudwatinaa,
wal aali was sahbi feek watat di ñatti araf.

Aji-bind ji: Imaam Jóob
Aji-topp: Seex Jaxate

Catégories
Sëñ Ahmadu Baas

Dof yi

Damaa génn bis saa kër di dox romb benn dof
Mu toog cib ruqam jël ay yoxoom faste ciy waggam

Te leeg-leeg mu ree leeg-leeg mu jooy rafle wang ko wër
Ma ngay lox keroog daa sedd boolek tarug lëndam

Wérul waaye teewul nag mu dis gor nde tàllalul loxoom kenn
Tooñul it ña toogoon ci ag wetam

Yaram waa nga sooñoo sooñoo duw dàll duw basaŋ
Te lee-lee mu taw ndaysaan ba taa suuxal ab ëmbam

Bu xiifee pupel lay dem amul ndey ju koy tibbal
Fa nuy këppiy des lay dem fa lay fekki aw ñamam

Te it man la wax day mujj dem lekki ñam wu bon
Wu am yaari fan woo xam ne baaxul ci ag wéram

Na muy def?Gisul yaayam te it amna yatti at
Yu mat sanguwul lum sol da koy for ci ay sënam

Bu jaaykat bi sànnee màngo mbaa sax orãs bu nëb
Mu daw këf ko noonee sax la koy lekkee cig takkam

Ngalaw sàqi nit daw tàbbi néegam ne kàpp tëj
Mu des tay kanaayal want yay dal ci ay gëtam

E ndaysaan bu rombew dàll mbaa pot wallaw sagar
Da koy teg lu rëy moo tax mu koy boole cib ëmbam

Dafay waxtu fum wéetée te lee-lee mu mer di xul
Te kat am na ndey am baay ba am rakk ak magam

Ba muy wér la bokkak ñépp bis ñëw ñu dal ko ber
E waay wéradee tax waaye as gor la woon su gëm

Rakkam donn nab néegam jabar jaa ngi séy feneen
Te ndoom sam amoon boobee batay xolu koy gëtam

Juróom yaari doof lañ fekk Tàmbaa ñu rendi leen
Ba jël séen i awrak séen i yuur lii ka daw yaram

Dañoo butti ñee xar boppi ñee ñee ñu sànni leen
Ci ay kër yu kenn dëkkul ba ñuy xeeñ ñu door a xam

Gisal ñaata yoon lab dof di xëy dee ci ay tabax
Yu yeggul ba am ay fan ba fay xeeñ te kenn du xam

Gisal benn dof bee faatu Leelan ci wenn xur
Ba fay xeeñ te ab xiif rekk moo sànk ag dundam

Gisal ñaata yoon lab dof di xëy lekk ñam wu bon
Ba febar ca ay at kenn du jug saytu ay mbiram

Gisal ñaata yoon lan fekk ab dof mu xëy wësin
Te ken man ta laaxaan kenn ken foogulab ëmbam

Gisal ñaata dof ngay fekk dus kumba mbaa tubay
Dañuy rafle noonee rek di dem ñépp gis pëyam

Gisal ñaata dof ngay fekk duñ jekki duñ nelaw
Dañuy dox ba dee doo gis ku naa xam na bàmmelam

Te gis naa fi bis ab dof bu am benn góom bu rëy
Ma ngay wokkotoo kay waxtu kenn saytuwul wéram

Liilee tax ma jug tay woo Etaa beek ñi Yàlla ñor
Ñu booloo taxaw tey saytu jaa-Yàlla yii ñu am

Wowóowow wowóo yéen góornëmaa réew mi walluleen
Ewaay walluleen as gor su xëy ñàkk am xelam

Te gis ngeen fi ay dof yoy ku leen faj ñu daa di wér
Te xam ngeen ne mbooleem dof yi koo tëye dootu dem

Nde dof boo fi gis muy dem kërug nit la bàyyi koo
Ku wér dellu ciy mbokkam xarit xel dafay xalam

Te gis naa ku faj mbaamam te gis naa ku faj fasam
Fajum jàmb-jóobam faj goloom sax fajub xajam

Te taxtil mu faj mbokkam mu xëy ñàkk am xelam
Ku faj mbaam fajub xaj bàyyi nit àndul ak xelam

Ci lii sax ci laay faf ñaaxe askan wi may waxal
Ñu daw lépp luy tax nit di xëy ñàkk am xelam

Xelal gànjarag nit xel la nit am ba not mbëfër
Xelay tax xaleb naar not gëléem bay xëccab nosam

Xelay tax nu wullig naaga war xàcc tay dañal
Te xam gee ne du maasam nit ci dooleek ci ag rëyam

Xel ay tax ba lislaam teg nu jëf waa ju ñàkk xel
Asal dootu am aw yiw te dootu yilif këram

Xel ay tax nga xàmmee mbaax xel ay tax nga daw lu bon
Xel ay tax ba nit xam lëf ci Buur Yàlla ak mbiram

Xel ay ndab la xam-xam tàbbi ngir waa ju ñàkk xel
Du xam lëf du am lëf waa ju am xel am i yëfam

Xel ay leer ga nit xëy tedde moo tax ba Aadamun muñ
Di sangub malaakaak jinne Ibliisu ñàkk ndam

Xel ay tax ba nit rekkay sangub suuf lu weesu nit
Xarit loo fi gis ngir nit la ngir moo yoram xelam

Xarit ñàkki gët mbaa ñàkki waaraama gën nga nàkk
Am xel xel ay nit nit nitteetil ci ay cëram

Ku jàngoon walaa tulxuu bi aydiikumóo ilaa
Dangay xam ne kon kuy yàq am xel yorul gëmam

Ma wax yenn mbir yuy tax ba sun ndaw yi xëy di dof
Ñi ley rab la nii ay raab la raab yàq nay ndawam

Dofab raab dafay wuuteek dofab rab ci yenn mbir
Na ñuy moytu yàmbaa daw dorog bàyyi ay mbiram

Dofab iilu ak bob siisu ñoom it danaa ci ñëw
Damay jëkk a way ki sàngara yàq ag dundam

Bu kenn fóoni diyiyã day rayum xel di yàq xol
Lu rey xel di yàqub xol ku koy def du nit daxam

Te alkool alag naw gaay ku koy naani dootu wér
Lu waay am lu dul wér jaay ko ngir jënde kok wéram

Lariklees di yàqal nit ci xol ak ci ay xëtër
Ñi xam nee ñu day dem sax ba far gàttal ug dundam

Te dee diis ku koy naan man na dee dee gu diis te tar
Nde luy fuq bët moo gën ci nit luy fuqab xolam

Gisal waa ji naan sum-sum ne xëndaŋ ci géddi bëy
Nelaw bay xaran sum soof na lool xel yi lay gësam

Amoon na ku màndim sëng faf dër di yag-yagal
Ñu koy tàccu muy taasook a saagaa ci ab ëttam

Te am na ku naan biiñ daanu bañ sàcc lam yoroon
Te muy lim bu rëy boo xam ne moo yor dundug këram

Amoon na ku naan sàmpaañ di xeexoo ñu far ko ray
Sulaar saa ko jam ay paaka ndaw dee gu ñàkk jom

Ku naan roos du rus nit dootu rus Yàlla dootu rus
Njabootam ndaxam man naa sëyak yaayamak rakkam

Wisig yeek falaag day yàq am xel ba leen dorog
Kokaa gën kokaayine fopp cib xol akuw yaram

Te gis naa ku naan am ñoll daa màndi bay tërëf
Xalel yaa ko sottim ndox mu far yàq ay sëram

Te it am na dof yoo xam ne ay wird lañ yoroon
Ba rawhaan ya dofloo leen ñu far topp ay xëram

Gisal benn waay biy wird ab diir mu summi ay
Yëreem summi caayaam génn néegam di dox di dem

Te kat bañ ko laajee nee na suuf see ko àttanul
Ma laaj waa ji kon san suuf la doon sàmp ay ndëggum

Te talsam yi ak rawhaan yi lim sànq ciy xalel
Dorog mantikoo jot fàww daf dul lu neex a xam

Te say jàq tax nas cam di siisook a say ba dof
Kurus ag ndofam day metti ndax yombulam pajam

Gisal jenn waay jiy yuuxu tay daw di wër te naan
Dafay bañ a doon ab xutbu kii séenu nag ndofam

Te am raxasun xas-xas xarit xawma lum saxal
Lu dul ndof jëlal aw tur wu leer bàyyi talsamam

Te tas tas na waay bam yuuxu xàccit mu tas këram
Te tas mbiramak soxnaam ñu naa déet mu tas xelam

Kitil ak katal ak màkk jal-jal ku koy sikar
Bu teewloo war a naree dafay waat yu saf xorom

Te ag nasabin ak hatariisun ku leen bawul
Dafay mujj rekk fab ay mbubbam daanu ciy sënam

Jaxaay yaayi dëhtëhtiilu doofloo na ay kuréel
Jalaal jal na fiy wàmmeel te dofloo ñu am xorom

Gisal waa ji tëj néegam ba ab diir mu mbëkk daw
Te naa maa nee ajabaaru maa tay ci ab ëttam

Ku woo Ummu Muusaak yaayi Xëlbaa ci ay kurus
Ma woo man ki bindoon yaayi Muusaa te yor mbiram

Ku fiy woo Afaariitun minal jinni man ma woo
Ka bindoon Afaariitun te yor léppi wërsagam

Dalal nag te teey booy sàkku mbir ndax ku wattuwul
Xérak ëppalak yàkkamti looy sàkku doo ko am

Faral noppi yaw Baas wax bu niwee te am njariñ
Dafay doy salaatun yal na dal Taaha ak ñoñam

Aji-bind ji: Soxna Nogay Cuun

Catégories
Sëñ Maam Moor Mbàkke

Loyu W, Y, K, L, M, N

LOYU W :

Saytaane day wëtt ci xol wudd la am
Wattu ko bul ko wacc muy war di ku lëm

Dafay woreek a weddilooy werenteloo
Di wàjji ngëm di wonni pas-pas du welu

Wor ko te wodd xol bi ngëm waaru bu wér
Sotti ci waamew tudd Yàlla xol bi wér

Weeral sa wañsu diine def say warugar
Bu ngëm gi woos ni woddbeer wu gar ya wër

Werante wottee ko lu war, lu wóor itam
Na wuutu wor te worma wecci wane tam

Nga wéex sa xol wekki ca luy wollamiku
Te bàyyi weeje it welal tayle ba ko

Te wulli nag wëllu kañaan ak weli rëy
Wetañ yu jëw weñ ko te wetti far ko ray

Te wacc weerante te wéer fa wóllare
Wareef ak ug wegeel te wicc njàqare

Te wërsëgoo wiiri wakiirlu wis ca way
Te xol bi weex nga wattu waŋŋi wuute wéy

Te waggar it sa bopp tey waaru bu wér
Te bul di wëndëŋ wa wogul wàqi te war

Di waaj di wàlli weddi bakkan ak loram
Te weer ko bul weng ci moom ak ci wujjam

Di waslu àq woor ci caaxaan ak i nar
Wékku ci Yàlla def ko waay jëf la la war

Te fonk waxtu xam ne daa wund lu rëy
Te bul di wuññi awra bul di wóoyu ay

Na ngay woyof te bul di wex ci kenn itam
Ku dul ku bon te fonk worma tey xalam

LOYU Y :

Yaraanga a ngi may yeerook a yedd ak a yong far
Yërëmleen ma saag yées yas na yoqat a ngii di yër

Ba yambar ya far nañ tiim ma man may yalaŋ mu yës
Ba yuqóolu naa far yollungar nañ ma far ma ber

Te yiiruñ ma may yoppoorlu yërmaande far na jeex
Ma nàmp yanaatub njàqareek yéjji xol bi mar

Te yombul samay mbir yemb yenkeewlu naa itam
Ci yëmmug yaras maa yay di yuuxook samaw naqar

Te saa meññatum yaakaar mi yuntul ma yéene yiw
Ku nekk te teewul may yëgg uw naqar ak lu tar

Ba saa kawarug mettiit wa yiif na ba yéeg i yéen ba rongooñ di yol saaw fit ne yacc ni laaxu gar

Ma yeewat ci yittey gaa yu yéeme mu të a yéwen
Ma yuugan ko yootug yokk fàww ci ngën ji yar

Te daw yaafus ak yonj ak di yeex ak di yox-yoxi
Te def yoww aw ciw yoon ba def yunn cig cigar

Ma mucc ci yeer muy yabbalum xel di yaag xalam
Te muy yaradal am xel ku yewwu du sóoru mbër.

La yellay ñu yippil may yéréy yeete tey ya gën
Ma far yalfandoo ag muñ ci saa yan bi yuur te dër

Ba yéjj jalag saay bir yaraax yiiraley wetam
Ñu yeddan ma baa yaax, yànjaxaan ma soreek i lor

Ma mucc ci yaafug yitte far yam ci ngën ji yiw
ne yomm yoxoos jàmm ak njariñ ni yulub ci kër

Te yaakaar du tas saay yitte yemb ma yokk itam
Yarook yewwu, luy yàq ak lu am lor soreek i nar

LOYU K

Defal ganug ngënéel te bul di gangalam
Ŋàbb gogub giide di gindi képp ku gëm

Te sax ci gàgganti gox ak gàddi ngëmmeen
te aw ca ngér ma bul ragal giili gëléen

Te ŋoor ci ngor te buñ la ger te bul ca goow
te xàmmi giiri gor yi bul génn sa kéew

Fexeel a gën, ngëneel ya gaw la nib gëwéel
Nga gétti, góor Yàlla gu nekk yor sa kiil

Te goor ci way-gànjari jëf yi bul di géey
sa taali jàngu bum di giim mukk ak a géey

Te jàpp gunti yar ba gànnayu te ŋëb
Ngérti ngëram genge ci kaw xàll wu jub

Te moytu ñall, ngir ngis ak ngiroo nga ca
Moytu giraawaali te loo nekk të ca

Te ŋeeg sa wanti kóttiteefi gàcca tam
Te ŋoy ca mbicci kaw ga gàddu gaali ngëm

Gindiku, say góomi ayib ŋàññ ko nag
Gëlal ko, taal ko ngànj, gas ko suuli nag

Te ŋoy, sa kaaraange gegal ko kaasi mbég
Sugglikook gar ya ca gotti gol ba nag

Nga dib gawar bu gaynde dul gaar ak a kar
ku fit wa dul ŋiis ak a ŋott, nay dëgër

Te bul di gooy ni ŋóot, ku gàlli nang ko ga
Te gaaw te jàmbaare ba mel ni gaynde ga

Te bul di bañ kumpa, te bul kañook a kaal
Jur gu boyug gotti te gur-gur ko ca teel

Te moytu kàmbi kekk yuy golliku ya
te guuf sa gàkki xol yi suul ca kekk ya

Gëndale say ngërëm yu kersa gunge nag
Te guuf sa goog gi, ŋacc kumpa sànni nag

Sa kem yi gaw leen ak i may te bul kañu
Te bul di kooj sa jikko ngëx loxook jañu

Ngaaxi tukkal deesu ko perngal mbòccoor
Nangay worook képp ku doon ab kàccoor

Te ngàcca-ngaalaama ya buñ la këf ba tax
Nga far ca gàllankooru kaf ya buñ la nax

Te bul di gëllgóose jëm ci genn wet
matal ci lépp bul di gaaruwaale it.

LOYU L

Maa lànk dóotuma lépp bay lonk fay di ma të
Lott ay waral leb di tee fay lëj-lëj ay lëm i bir

Laggal te liiru ba jot sam lef te moytu lixóor
Tey moytu am lëgg bul léej ëpp lor la ci lar

Sa lépp nay leer moyul luubook lu lënt te daw
Làggil ci sàkku lu lew daw laaxo ya ak waxi nar

Bul lump ciy jëf, jëfal luy léemtu bul laf itam
Te seeruwóo lolli bob law na ak i mbég lare wér

Bul laŋ ci sab lal bu suuf lóoree nga làlli te wéy
Te lippikuw nit ba làqqiy leewi leew ak i tar

Ŋaawal sa legg mi bul lëñbët lu dul sa ayib
Bul lunk jëm suuf jëmal kaw leemtu naa la nga xér

Sa yitte nay law te bul lump it lu dul li nga man
Nga luf ci dénd bi bu liis mukk itam na nga dér

Laabal sa xol bi te làng ak gaa yu xam ya te way
Bul làmbtuy jëf lateel ug xam te teg ko ci ngér

Bariy lijjanti te bul lott it ci lenn faral
Man lépp làggi ci jëf tey lab ci def warugar

Laggal te bul laŋ ci ag moy bul ca lëng jëm it
Bul luññtuy awra bul loofal sa xel bu ko lor

LOYU M

Maandul te man yaw ci sag maas bul di mànki mukk it
Bul def sa màndiŋi moy ab miinuwaay tubayul

Xeebal masëy wa te muurloo waame moo am i may
Saw fit bu muy màcc jëm cig maax lu mànki nga ful

Bul mëdd may yeeti nang koy sante Yàlla bu wér
Te say wax ak say jëf it nay màndaxoo matalal

Bul magg-maggal sa bakkan nang ko miinal i yar
Bul mer te bul metti, màbbal moy te muñ lu la dal

Metlàngo far ko mu def menteñ ne meŋŋ ne mes
Nga muure kog dëgg gàttal say mébét di jagal

Tey muñ mettiit moom la Yàllay méngaleek musalam
Bul mel ne maaka ma cig bañ tàng dund saxul

Mokkal te màggal, sa jëf bul mëkkal it matalal
Bul yàq nig max te bul def mëkk màmm gënul

LOYU N

Nit nag ba laa nite day niitem xelam te du nar
Te not ci am xel ba buñ koy nax ngirug naaxam

Te nëbb tey jëf te neexum xel di néewali wax
Di noppi cig neen soriy nëx-nëx matal naalam

Di nemmikug naat te nargan bakkanam bañ a nay
Nërmeel itam néegi niig-niigal ngirug naayam

Fum tollu nay naabu lum nàmpal xelam bañ a naw
Tey natt boppam ci ag néewam akug naatam

Waxam nëtëx neex ngirug nooyam nosub bakkam
Di ñoddi muy nàcc ak ay nef daw sorig naagam

Te néeg ci bakkan bi ay tànkam na nooj bumu dem
Mu naj ko bam nàngi faaw bay nuur ci ag naanam

Nemmat ko bum nenn noflaay bum ko xam na ko not
Bam naagu bay neer te bum noppal ci ag naabam

Te yeew ko cig naw di dóor ciy nenkteŋ te mu nal
Daŋar ja bam set mu naaxsaayal ko ciw naajam

Te nàmm xol ba ba dootul yëg naqar te du noos
Ba dee ga ñëw far ne nuus ruuwam ga cig naawam

Te dee du néggandikus lëf, nës-nësal aki nax
Du tax mu dem, nakk-nakkal it du dog naalam

Aji-bind ji: Sëñ Maam Moor

Aji-topp ji: Seex Lóo

Catégories
Leeral waxiini wolof

Bëy wéy na mbuus

Leeral:

Bu njëkk ba ay defukaay bareegul, bees masaan a fees ab gàtt dañu daa fexe ba der ba du bënn, su ko defee buñu noppee raxas ko bamu set di ci def ndox.
Loola ñuy def ndox mi nag mooy mbuus.

Leegi nag, booy fees aw bëy far def ba bënn, dootul man a doon mbuus ndax bënn na.

Ñu ne nag: Bëy wéy na mbuus.

Lii mooy mbuus. 👇🏾