Catégories
Sëñ Haadi Ture

Pitax mu ndaw

Bismilaa Rahmaani Rahiim

Faa ilan, faa ilan
Nan ci way ciy wolof
Soo wayee ciy wolof
Kon ci xol lay xaraf

Déglu naa biig ci njël
Am pitax cig garab
Ñuy tawat naan hadiil
Ab liccin moo ko këf

Mii pitax naa ko ndax
Mar wu tar waa ko ray
Mii pitax naa ko man
Xaajumaa wóolu maf

Mii di way, mii di jooy
Kurkutuut, kurkutuut

Soo amul fathu nag
Doo ca am aw araf

Seeni way moo yëngal
Tiisu xol wii ci man
Moo tax it maa ngi nii
Maa ngi saf waa ju dof

Maa ngi leen jooru naa
Yéen dangeen dul nelaw

Yéen pitax yi, ñu naa
Jooju wax nañ ko laf

Nun danoo sib nelaw
Kuy nelaw doo nu saf
Kuy nelaw yaa ko tal
Nun sunuy gët du raf

Foo fi gis kuy nelaw

Ag cofeelam wérul
Su cofeelam wéroon
Kon bëtam sax du xef

Waa ji man waaru naa
Yii pitax ñoo nu gën
Seen cofeel ak hadiil
Soo mënoon roy ko faf

Fuy pitax deeti way

As hadiil, nan fa way
Séexu Tiijaan Sëriif
Moo ko jar mag du kaf

Seexu Tiijaan Sëriif
Nan ko way, nan ko roy
Ay waxam nan ca ŋoy
Moo nu doy, moo nu saf

Seexu Tiijaan Sëriif
Ndeem dangay roy ci moom
Ay jëfam day rafet
Ay waxam day woyof

Seexu Tiijaan Sëriif
Waaru naa ciy mbiram
Ag cofeelam ci xol
Rekk sax doy na jëf

Seexu Tiijaan Sëriif
Ab kemam daa amul
Foo ko seet, doo ko gis
Muy Kajoor, muy Jolof

Seexu Tiijaan Sëriif
Kuy kokam daldi raw
Soo ko soppee ci xol
Kon bégal, am ngërëm

Daaguleen cim lefam
Daldi raw gaa ya war
Naaru-góor yay dawal
Aw yeneen xeeti lef

Catégories
Saabal

Xeex gi Farañs di xeex làkku Wolof [1]

Xeex gi Farañs di xeex làkku Wolof

Catégories
Saabal

IRAŊ/AMERIG

Bu nu sukkandikoo ci xibaar rej yu Iraŋ yi, ñaari cong ya ñu amal ca karceg Amerig ga gën a mag ca Iraag di Ayin Al Asaad faat na fa lu mu néew-néew 80i soldaari réewum Donaal Tërëmp. Lim ba dëgg nag xamees a ndax nëbb gi ko njiiti Amerig ya di nëbb waaye gisees na ñu sàkku ndimbal ca raglu yu réewum Iraag ndax jaaxle. Ay fafalnaaw ak jumtukaay yu bari yàqu na fa.

Catégories
Sëñ Daam Jaane

Maarsiya Seex Abdu Asiis Dabbaax

Hamdan li Rabbin Kariimin xadsanaa ci lu bér,
tànneef bu mag ba ko wax laay marsiyaal ci wolof.

Xerawluleen ma bu baax te jéem a jooy ci xalim
ngir diir bu yàgg a ngi nii, ranqoñ di tuuru ci xef.

Wéet ak jeneer sunu maam, Abdul Asiis Si Dabbaax,
jur nay xalaat sama xel, saab xol di tiit ak a raf.

Huqal bukaa-u halaa haarif billaahi ba woon
maam najli Maalikinaa, wéetal na suuf si walif.

Naa jooyle diine ji ndeem, nax naa ba sonn mu të
garjeem ba wuutee waral, ruur nañ ko fii ba Jolof.

Toolam ba lax na ba liis, pas-pas ya yépp yolox
kenn naafatul tari gëm, ba jeer ngirum tasawuf

Daa yépp xëy nañu ŋiis, xam-xam bu sell ne mes
àlliwóok i téere ne mërr, njub bindatuñ ca araf.

Kenn dootu digle lu baax, kenn dootu aaye safaan,
Kenn dootu wax dëgg buur, muy dégg boole ca jëf.

Maam doomi garmi ba woon, ag dëgg jooy na ko tax,
tay matti kàdd yi giim, log moo nu tee man a ëf.

Maam naaru maam Sofi Ñaŋ, tay mbokk jooy na ko wuy
jikkoy pusoom ja ñu réer, tax réew mi xar fu ne laf.

Waa penku ak soww baak, ñoñ diine aada cosaan,
mooy buum ga lënkale woon, seen say wa moo setu lef.

Tawhiit bu sell ba wuuf, xam-xam ba moo waraloon,
buy wax dënnam ba di riir, kàddoom ni dénnu gu këf.

Pas-pas bu sell te dëer, xam Yàlla sàmmu gu wér,
way fonk sunna woyof, Xuraan di ñam wa ko saf.

Baaxal na ceddo ya ak buur ak dammeel ak i teeñ,
bañ xëy di ay surafaa, juboole till ak i tef.

Tabam ga mooy li saxal toobay teraanga fi nun,
teral na bokk ya cér jàmbur sax ñi ngi sëf.

Moo daa nu yar di nu yiir, yërmaande ak sutura,
dox sun diggak musibaak way-bijji mbon ya walif.

Mooy ndox mu sell te teey, mbindeef du waat njariñam
ndundat yi sax bind nañ, mbaaxam ca xob ya di taf.

Raayaw ngëneel la ne cas, di daagu kenn dabu ko
ndendam ci mbaax judduwul, ña jiitu woon la ne wif!

Taajul karaamaati moo dëppoo garaat yi fi sut,
mooy dànn moo man a diir, jawfalfaraa la ne tëf.

Waayam du fande du xiif, kum yar nga gën ñi fi gën,
moo tedd mat li mu doon, kum gindi réer du ko këf.

Mooy rootukaayu ngërëm, màndal na gaa ya ko xëy,
bañ màndi Yàlla mu duy, mbaax seen bagaan ya ñu sëf.

Gaalug sariiha ci kaw, géejug haqiixa la joow,
ba teer ca boor ba ñu tànnal kàngamiy tasawuf.

Woyof ni toll ca kaw, diis gann ak mayi biir,
lëm ay màqaama yu rëy, saw kañ wareesu koo cof

Yaa donn bóot ya ca Faas, déemug sëriif ba nga raas,
yaay waada mat li nga doon, yaa sell yaa set i jëf.

Sirrub wilaayati yaa koy, ràng góor ña ko am,
yaa déjji pakk ya woon, ca yoon wa tee ñu tëruf.

Ngax yaa ngi tëb ak a bàkkooy folli buur ak a fal
nebbon bi nëbbu ci ñay, compam defuñ ko ci tef.

Doo fecci kóllare Maam, koo yar du fayu du tooñ,
say jëf du weddi sa wax, kuy raas sa kem dafa dof!

Yaa sax fi béjjénu kun, te mbëkkewóo ak a sëlbuy sippi ay darjaat, yaa mat li gaa yi di def.

Loo digle yaa nu ca man, loo aaye dun la ca seen,
lut Yàlla ak Yónnenam, taxul sa bët bi di raf.

Màndal nga xol yi ci maa-us suhdi wal warahi,
la Mawdo ruujoon nga bay, ñaraas ca ay lefi lef,

Dekkal nga daara yi woon, dundal tariixatu Seex,
ndaw ñaa ngi jàng ak a werdiy yewwu njël di wasif.

Noobul ba naaf sunu neewoy xol yi tur wa du fay,
kalxatti fii suhufil ahjaari ardi Jolof.

Kariim la doomi kariim, Mawdook Sofee nu ko jox,
muy sànni tàccu fi nun, far mawti ñëw ne ko këf!

Neexoon nu gis ko ci bët, sun ruu yi nàmp ca moom,
ndax xol yi xippi ci gii ngëmmeen gu tar niki dof!

Na Yàlla dolli ko leer, ful yërmadeem ja ca moom
bijaahi Sang ba gën jaam ñépp wax ak i jëf

Sallal ilaahu halal, Mahmoodi xudwatinaa,
wal aali was sahbi feek watat di ñatti araf.

Aji-bind ji: Imaam Jóob
Aji-topp: Seex Jaxate

Catégories
Sëñ Ahmadu Baas

Dof yi

Damaa génn bis saa kër di dox romb benn dof
Mu toog cib ruqam jël ay yoxoom faste ciy waggam

Te leeg-leeg mu ree leeg-leeg mu jooy rafle wang ko wër
Ma ngay lox keroog daa sedd boolek tarug lëndam

Wérul waaye teewul nag mu dis gor nde tàllalul loxoom kenn
Tooñul it ña toogoon ci ag wetam

Yaram waa nga sooñoo sooñoo duw dàll duw basaŋ
Te lee-lee mu taw ndaysaan ba taa suuxal ab ëmbam

Bu xiifee pupel lay dem amul ndey ju koy tibbal
Fa nuy këppiy des lay dem fa lay fekki aw ñamam

Te it man la wax day mujj dem lekki ñam wu bon
Wu am yaari fan woo xam ne baaxul ci ag wéram

Na muy def?Gisul yaayam te it amna yatti at
Yu mat sanguwul lum sol da koy for ci ay sënam

Bu jaaykat bi sànnee màngo mbaa sax orãs bu nëb
Mu daw këf ko noonee sax la koy lekkee cig takkam

Ngalaw sàqi nit daw tàbbi néegam ne kàpp tëj
Mu des tay kanaayal want yay dal ci ay gëtam

E ndaysaan bu rombew dàll mbaa pot wallaw sagar
Da koy teg lu rëy moo tax mu koy boole cib ëmbam

Dafay waxtu fum wéetée te lee-lee mu mer di xul
Te kat am na ndey am baay ba am rakk ak magam

Ba muy wér la bokkak ñépp bis ñëw ñu dal ko ber
E waay wéradee tax waaye as gor la woon su gëm

Rakkam donn nab néegam jabar jaa ngi séy feneen
Te ndoom sam amoon boobee batay xolu koy gëtam

Juróom yaari doof lañ fekk Tàmbaa ñu rendi leen
Ba jël séen i awrak séen i yuur lii ka daw yaram

Dañoo butti ñee xar boppi ñee ñee ñu sànni leen
Ci ay kër yu kenn dëkkul ba ñuy xeeñ ñu door a xam

Gisal ñaata yoon lab dof di xëy dee ci ay tabax
Yu yeggul ba am ay fan ba fay xeeñ te kenn du xam

Gisal benn dof bee faatu Leelan ci wenn xur
Ba fay xeeñ te ab xiif rekk moo sànk ag dundam

Gisal ñaata yoon lab dof di xëy lekk ñam wu bon
Ba febar ca ay at kenn du jug saytu ay mbiram

Gisal ñaata yoon lan fekk ab dof mu xëy wësin
Te ken man ta laaxaan kenn ken foogulab ëmbam

Gisal ñaata dof ngay fekk dus kumba mbaa tubay
Dañuy rafle noonee rek di dem ñépp gis pëyam

Gisal ñaata dof ngay fekk duñ jekki duñ nelaw
Dañuy dox ba dee doo gis ku naa xam na bàmmelam

Te gis naa fi bis ab dof bu am benn góom bu rëy
Ma ngay wokkotoo kay waxtu kenn saytuwul wéram

Liilee tax ma jug tay woo Etaa beek ñi Yàlla ñor
Ñu booloo taxaw tey saytu jaa-Yàlla yii ñu am

Wowóowow wowóo yéen góornëmaa réew mi walluleen
Ewaay walluleen as gor su xëy ñàkk am xelam

Te gis ngeen fi ay dof yoy ku leen faj ñu daa di wér
Te xam ngeen ne mbooleem dof yi koo tëye dootu dem

Nde dof boo fi gis muy dem kërug nit la bàyyi koo
Ku wér dellu ciy mbokkam xarit xel dafay xalam

Te gis naa ku faj mbaamam te gis naa ku faj fasam
Fajum jàmb-jóobam faj goloom sax fajub xajam

Te taxtil mu faj mbokkam mu xëy ñàkk am xelam
Ku faj mbaam fajub xaj bàyyi nit àndul ak xelam

Ci lii sax ci laay faf ñaaxe askan wi may waxal
Ñu daw lépp luy tax nit di xëy ñàkk am xelam

Xelal gànjarag nit xel la nit am ba not mbëfër
Xelay tax xaleb naar not gëléem bay xëccab nosam

Xelay tax nu wullig naaga war xàcc tay dañal
Te xam gee ne du maasam nit ci dooleek ci ag rëyam

Xel ay tax ba lislaam teg nu jëf waa ju ñàkk xel
Asal dootu am aw yiw te dootu yilif këram

Xel ay tax nga xàmmee mbaax xel ay tax nga daw lu bon
Xel ay tax ba nit xam lëf ci Buur Yàlla ak mbiram

Xel ay ndab la xam-xam tàbbi ngir waa ju ñàkk xel
Du xam lëf du am lëf waa ju am xel am i yëfam

Xel ay leer ga nit xëy tedde moo tax ba Aadamun muñ
Di sangub malaakaak jinne Ibliisu ñàkk ndam

Xel ay tax ba nit rekkay sangub suuf lu weesu nit
Xarit loo fi gis ngir nit la ngir moo yoram xelam

Xarit ñàkki gët mbaa ñàkki waaraama gën nga nàkk
Am xel xel ay nit nit nitteetil ci ay cëram

Ku jàngoon walaa tulxuu bi aydiikumóo ilaa
Dangay xam ne kon kuy yàq am xel yorul gëmam

Ma wax yenn mbir yuy tax ba sun ndaw yi xëy di dof
Ñi ley rab la nii ay raab la raab yàq nay ndawam

Dofab raab dafay wuuteek dofab rab ci yenn mbir
Na ñuy moytu yàmbaa daw dorog bàyyi ay mbiram

Dofab iilu ak bob siisu ñoom it danaa ci ñëw
Damay jëkk a way ki sàngara yàq ag dundam

Bu kenn fóoni diyiyã day rayum xel di yàq xol
Lu rey xel di yàqub xol ku koy def du nit daxam

Te alkool alag naw gaay ku koy naani dootu wér
Lu waay am lu dul wér jaay ko ngir jënde kok wéram

Lariklees di yàqal nit ci xol ak ci ay xëtër
Ñi xam nee ñu day dem sax ba far gàttal ug dundam

Te dee diis ku koy naan man na dee dee gu diis te tar
Nde luy fuq bët moo gën ci nit luy fuqab xolam

Gisal waa ji naan sum-sum ne xëndaŋ ci géddi bëy
Nelaw bay xaran sum soof na lool xel yi lay gësam

Amoon na ku màndim sëng faf dër di yag-yagal
Ñu koy tàccu muy taasook a saagaa ci ab ëttam

Te am na ku naan biiñ daanu bañ sàcc lam yoroon
Te muy lim bu rëy boo xam ne moo yor dundug këram

Amoon na ku naan sàmpaañ di xeexoo ñu far ko ray
Sulaar saa ko jam ay paaka ndaw dee gu ñàkk jom

Ku naan roos du rus nit dootu rus Yàlla dootu rus
Njabootam ndaxam man naa sëyak yaayamak rakkam

Wisig yeek falaag day yàq am xel ba leen dorog
Kokaa gën kokaayine fopp cib xol akuw yaram

Te gis naa ku naan am ñoll daa màndi bay tërëf
Xalel yaa ko sottim ndox mu far yàq ay sëram

Te it am na dof yoo xam ne ay wird lañ yoroon
Ba rawhaan ya dofloo leen ñu far topp ay xëram

Gisal benn waay biy wird ab diir mu summi ay
Yëreem summi caayaam génn néegam di dox di dem

Te kat bañ ko laajee nee na suuf see ko àttanul
Ma laaj waa ji kon san suuf la doon sàmp ay ndëggum

Te talsam yi ak rawhaan yi lim sànq ciy xalel
Dorog mantikoo jot fàww daf dul lu neex a xam

Te say jàq tax nas cam di siisook a say ba dof
Kurus ag ndofam day metti ndax yombulam pajam

Gisal jenn waay jiy yuuxu tay daw di wër te naan
Dafay bañ a doon ab xutbu kii séenu nag ndofam

Te am raxasun xas-xas xarit xawma lum saxal
Lu dul ndof jëlal aw tur wu leer bàyyi talsamam

Te tas tas na waay bam yuuxu xàccit mu tas këram
Te tas mbiramak soxnaam ñu naa déet mu tas xelam

Kitil ak katal ak màkk jal-jal ku koy sikar
Bu teewloo war a naree dafay waat yu saf xorom

Te ag nasabin ak hatariisun ku leen bawul
Dafay mujj rekk fab ay mbubbam daanu ciy sënam

Jaxaay yaayi dëhtëhtiilu doofloo na ay kuréel
Jalaal jal na fiy wàmmeel te dofloo ñu am xorom

Gisal waa ji tëj néegam ba ab diir mu mbëkk daw
Te naa maa nee ajabaaru maa tay ci ab ëttam

Ku woo Ummu Muusaak yaayi Xëlbaa ci ay kurus
Ma woo man ki bindoon yaayi Muusaa te yor mbiram

Ku fiy woo Afaariitun minal jinni man ma woo
Ka bindoon Afaariitun te yor léppi wërsagam

Dalal nag te teey booy sàkku mbir ndax ku wattuwul
Xérak ëppalak yàkkamti looy sàkku doo ko am

Faral noppi yaw Baas wax bu niwee te am njariñ
Dafay doy salaatun yal na dal Taaha ak ñoñam

Aji-bind ji: Soxna Nogay Cuun

Catégories
Sëñ Maam Moor Mbàkke

Loyu W, Y, K, L, M, N

LOYU W :

Saytaane day wëtt ci xol wudd la am
Wattu ko bul ko wacc muy war di ku lëm

Dafay woreek a weddilooy werenteloo
Di wàjji ngëm di wonni pas-pas du welu

Wor ko te wodd xol bi ngëm waaru bu wér
Sotti ci waamew tudd Yàlla xol bi wér

Weeral sa wañsu diine def say warugar
Bu ngëm gi woos ni woddbeer wu gar ya wër

Werante wottee ko lu war, lu wóor itam
Na wuutu wor te worma wecci wane tam

Nga wéex sa xol wekki ca luy wollamiku
Te bàyyi weeje it welal tayle ba ko

Te wulli nag wëllu kañaan ak weli rëy
Wetañ yu jëw weñ ko te wetti far ko ray

Te wacc weerante te wéer fa wóllare
Wareef ak ug wegeel te wicc njàqare

Te wërsëgoo wiiri wakiirlu wis ca way
Te xol bi weex nga wattu waŋŋi wuute wéy

Te waggar it sa bopp tey waaru bu wér
Te bul di wëndëŋ wa wogul wàqi te war

Di waaj di wàlli weddi bakkan ak loram
Te weer ko bul weng ci moom ak ci wujjam

Di waslu àq woor ci caaxaan ak i nar
Wékku ci Yàlla def ko waay jëf la la war

Te fonk waxtu xam ne daa wund lu rëy
Te bul di wuññi awra bul di wóoyu ay

Na ngay woyof te bul di wex ci kenn itam
Ku dul ku bon te fonk worma tey xalam

LOYU Y :

Yaraanga a ngi may yeerook a yedd ak a yong far
Yërëmleen ma saag yées yas na yoqat a ngii di yër

Ba yambar ya far nañ tiim ma man may yalaŋ mu yës
Ba yuqóolu naa far yollungar nañ ma far ma ber

Te yiiruñ ma may yoppoorlu yërmaande far na jeex
Ma nàmp yanaatub njàqareek yéjji xol bi mar

Te yombul samay mbir yemb yenkeewlu naa itam
Ci yëmmug yaras maa yay di yuuxook samaw naqar

Te saa meññatum yaakaar mi yuntul ma yéene yiw
Ku nekk te teewul may yëgg uw naqar ak lu tar

Ba saa kawarug mettiit wa yiif na ba yéeg i yéen ba rongooñ di yol saaw fit ne yacc ni laaxu gar

Ma yeewat ci yittey gaa yu yéeme mu të a yéwen
Ma yuugan ko yootug yokk fàww ci ngën ji yar

Te daw yaafus ak yonj ak di yeex ak di yox-yoxi
Te def yoww aw ciw yoon ba def yunn cig cigar

Ma mucc ci yeer muy yabbalum xel di yaag xalam
Te muy yaradal am xel ku yewwu du sóoru mbër.

La yellay ñu yippil may yéréy yeete tey ya gën
Ma far yalfandoo ag muñ ci saa yan bi yuur te dër

Ba yéjj jalag saay bir yaraax yiiraley wetam
Ñu yeddan ma baa yaax, yànjaxaan ma soreek i lor

Ma mucc ci yaafug yitte far yam ci ngën ji yiw
ne yomm yoxoos jàmm ak njariñ ni yulub ci kër

Te yaakaar du tas saay yitte yemb ma yokk itam
Yarook yewwu, luy yàq ak lu am lor soreek i nar

LOYU K

Defal ganug ngënéel te bul di gangalam
Ŋàbb gogub giide di gindi képp ku gëm

Te sax ci gàgganti gox ak gàddi ngëmmeen
te aw ca ngér ma bul ragal giili gëléen

Te ŋoor ci ngor te buñ la ger te bul ca goow
te xàmmi giiri gor yi bul génn sa kéew

Fexeel a gën, ngëneel ya gaw la nib gëwéel
Nga gétti, góor Yàlla gu nekk yor sa kiil

Te goor ci way-gànjari jëf yi bul di géey
sa taali jàngu bum di giim mukk ak a géey

Te jàpp gunti yar ba gànnayu te ŋëb
Ngérti ngëram genge ci kaw xàll wu jub

Te moytu ñall, ngir ngis ak ngiroo nga ca
Moytu giraawaali te loo nekk të ca

Te ŋeeg sa wanti kóttiteefi gàcca tam
Te ŋoy ca mbicci kaw ga gàddu gaali ngëm

Gindiku, say góomi ayib ŋàññ ko nag
Gëlal ko, taal ko ngànj, gas ko suuli nag

Te ŋoy, sa kaaraange gegal ko kaasi mbég
Sugglikook gar ya ca gotti gol ba nag

Nga dib gawar bu gaynde dul gaar ak a kar
ku fit wa dul ŋiis ak a ŋott, nay dëgër

Te bul di gooy ni ŋóot, ku gàlli nang ko ga
Te gaaw te jàmbaare ba mel ni gaynde ga

Te bul di bañ kumpa, te bul kañook a kaal
Jur gu boyug gotti te gur-gur ko ca teel

Te moytu kàmbi kekk yuy golliku ya
te guuf sa gàkki xol yi suul ca kekk ya

Gëndale say ngërëm yu kersa gunge nag
Te guuf sa goog gi, ŋacc kumpa sànni nag

Sa kem yi gaw leen ak i may te bul kañu
Te bul di kooj sa jikko ngëx loxook jañu

Ngaaxi tukkal deesu ko perngal mbòccoor
Nangay worook képp ku doon ab kàccoor

Te ngàcca-ngaalaama ya buñ la këf ba tax
Nga far ca gàllankooru kaf ya buñ la nax

Te bul di gëllgóose jëm ci genn wet
matal ci lépp bul di gaaruwaale it.

LOYU L

Maa lànk dóotuma lépp bay lonk fay di ma të
Lott ay waral leb di tee fay lëj-lëj ay lëm i bir

Laggal te liiru ba jot sam lef te moytu lixóor
Tey moytu am lëgg bul léej ëpp lor la ci lar

Sa lépp nay leer moyul luubook lu lënt te daw
Làggil ci sàkku lu lew daw laaxo ya ak waxi nar

Bul lump ciy jëf, jëfal luy léemtu bul laf itam
Te seeruwóo lolli bob law na ak i mbég lare wér

Bul laŋ ci sab lal bu suuf lóoree nga làlli te wéy
Te lippikuw nit ba làqqiy leewi leew ak i tar

Ŋaawal sa legg mi bul lëñbët lu dul sa ayib
Bul lunk jëm suuf jëmal kaw leemtu naa la nga xér

Sa yitte nay law te bul lump it lu dul li nga man
Nga luf ci dénd bi bu liis mukk itam na nga dér

Laabal sa xol bi te làng ak gaa yu xam ya te way
Bul làmbtuy jëf lateel ug xam te teg ko ci ngér

Bariy lijjanti te bul lott it ci lenn faral
Man lépp làggi ci jëf tey lab ci def warugar

Laggal te bul laŋ ci ag moy bul ca lëng jëm it
Bul luññtuy awra bul loofal sa xel bu ko lor

LOYU M

Maandul te man yaw ci sag maas bul di mànki mukk it
Bul def sa màndiŋi moy ab miinuwaay tubayul

Xeebal masëy wa te muurloo waame moo am i may
Saw fit bu muy màcc jëm cig maax lu mànki nga ful

Bul mëdd may yeeti nang koy sante Yàlla bu wér
Te say wax ak say jëf it nay màndaxoo matalal

Bul magg-maggal sa bakkan nang ko miinal i yar
Bul mer te bul metti, màbbal moy te muñ lu la dal

Metlàngo far ko mu def menteñ ne meŋŋ ne mes
Nga muure kog dëgg gàttal say mébét di jagal

Tey muñ mettiit moom la Yàllay méngaleek musalam
Bul mel ne maaka ma cig bañ tàng dund saxul

Mokkal te màggal, sa jëf bul mëkkal it matalal
Bul yàq nig max te bul def mëkk màmm gënul

LOYU N

Nit nag ba laa nite day niitem xelam te du nar
Te not ci am xel ba buñ koy nax ngirug naaxam

Te nëbb tey jëf te neexum xel di néewali wax
Di noppi cig neen soriy nëx-nëx matal naalam

Di nemmikug naat te nargan bakkanam bañ a nay
Nërmeel itam néegi niig-niigal ngirug naayam

Fum tollu nay naabu lum nàmpal xelam bañ a naw
Tey natt boppam ci ag néewam akug naatam

Waxam nëtëx neex ngirug nooyam nosub bakkam
Di ñoddi muy nàcc ak ay nef daw sorig naagam

Te néeg ci bakkan bi ay tànkam na nooj bumu dem
Mu naj ko bam nàngi faaw bay nuur ci ag naanam

Nemmat ko bum nenn noflaay bum ko xam na ko not
Bam naagu bay neer te bum noppal ci ag naabam

Te yeew ko cig naw di dóor ciy nenkteŋ te mu nal
Daŋar ja bam set mu naaxsaayal ko ciw naajam

Te nàmm xol ba ba dootul yëg naqar te du noos
Ba dee ga ñëw far ne nuus ruuwam ga cig naawam

Te dee du néggandikus lëf, nës-nësal aki nax
Du tax mu dem, nakk-nakkal it du dog naalam

Aji-bind ji: Sëñ Maam Moor

Aji-topp ji: Seex Lóo

Catégories
Leeral waxiini wolof

Bëy wéy na mbuus

Leeral:

Bu njëkk ba ay defukaay bareegul, bees masaan a fees ab gàtt dañu daa fexe ba der ba du bënn, su ko defee buñu noppee raxas ko bamu set di ci def ndox.
Loola ñuy def ndox mi nag mooy mbuus.

Leegi nag, booy fees aw bëy far def ba bënn, dootul man a doon mbuus ndax bënn na.

Ñu ne nag: Bëy wéy na mbuus.

Lii mooy mbuus. 👇🏾

Catégories
Leeral waxiini wolof

AATU RÉER NA

Aatu réer na mii ñuy way ci làmb yi, Aatu réer na nga xam ne waykat yi dañu koo yeesalaat ak a tëggaat, waaye way wu yàgg la.

Góor gi Aatumaan Faal mi ngi dëkkoon kër Madaaro, kër Madaaro nag mi ngi bokk ci Kajoor.

Foofu la góor gi Aatumaan FAAL dëkkoon mbërum làmb la woon nag da daan wër di toj mbappat yi ponkal la woon mu am doole.
Kumu daan bëreel ba jàggi la, da daan wax téeñleen ma xool fu ma koy daane.

Bimu ñëwee Làmbaay nag dafaa mas a bëre ak mbër moo xam ne waa tund wépp xam nañu ne jinne la ndax mbër mi dëkk yooyu nekkoon Kajoor ak Bawal xamuñu ci fenn fumu dëkk, moom la sëggaloon bëre góor gi Aatumaan daal di koy daan kerog bimu daane mbër moomu nag kerog la dof bimu dofee nag dafa summiy sagaram sànni topp àllub Kajoor bi jëm si Saalum di wëreelu moom lañu doon wax Aatu réer na te jamono jooju nag moom ci boppam moo nekkoon taawub góor gi Masàmba Jéey Faal Aatu moo nekkoon taawam moo tax ñu ne góor gi Masàmba moom amul sãs kii nga xam ne ndonoom la war koo wuutu ca guy ga ñu ne nag kuy donn Masàmba Jéey guy ga liis na.

Ci xalimag: Ma-Yéeri

Catégories
Yuusu Nduur

Tongoo

Bu la kersa manee, nga bañ maa woo
Mbaa mu jàpp ma, ma bañ laa woo.

Xaw ma lu ko jar ba sa xol def góom
Te góomu xol di lu la man a gaañ.
Suma jekki-jekkee
Damay dégg am luy riir, ci biir xolam.

Nu dëkk ci tong
Sama xol di jeex
Sa xol di fees
Nun ñaar noo ko def.

Mii xel naan , naa ko woo
Yaw seetal mi gën
Mële xel naan buma ko woo

Yaay seet!
Yaay seet!

Mii xel naan , naa ko woo
Yaw seetal mi gën
Mële xel naan buma ko woo

Yaay seet!
Yaay seet!

Mii xel naan , naa ko woo
Yaw seetal mi gën
Mële xel naan buma ko woo

Sa dëgg-dëgg, yaay sama guddi
Yaay sama bëccëg
Ba tax na yaa ma moom

Te it bunu dee nelaw nun ñaar,
Day ànd ak teey ànd ak silãs.

Fumu toll, dafay janeer
Mel ni ku réer ci biir mbëggeel.

Nu dëkk ci tong
Sama xol di jeex
Sa xol di fees
Nun ñaar noo ko def

Mii xel naan , naa ko woo
Yaw seetal mi gën
Mële xel naan buma ko woo

Yaay seet!
Yaay seet!

Mii xel naan , naa ko woo
Yaw seetal mi gën
Mële xel naan buma ko woo

Yaay seet!
Yaay seet!

Mii xel naan , naa ko woo
Yaw seetal mi gën
Mële xel naan buma ko woo

Yaay seet!
Yaay seet!

Mii xel naan , naa ko woo
Mële xel naan buma ko woo

Dafa daan peñewu yoor-yoor.
Dafa daan solu di ma xaar.
Dafa daan xeeñ gëtt ci yaramam.
Yaramam, yaramam, yaramam.

Suma lekkee mu mel ni lekk na,
Suma xiifee mu tàggoo ak sagoom.
Suma toogee mu janoo ak man di ma xool.
Di ma xool, di ma xool, di ma xool.

Ée yaw! Ée yaw!
Kaay gindi ma
Ée yaw ! Ée yaw
Kaay firi ma
Ée yaw ! Ée yaw
Kaay jege ma
Ée yaw !

Mbëggeel dafa neex lool,
Mbëggeel dafa neex.
Dafa neex a neex a neex ba mujj metti lool.
Metti lool, metti lool di metteek a naqari.

Ée yaw! Ée yaw!
Kaay gindi ma
Ée yaw ! Ée yaw
Kaay firi ma
Ée yaw ! Ée yaw
Kaay jege ma
Ée yaw ! Bilaay !
Xolam dafa ànd ak xet gu neex.
Haa billaay lu xel mi gën a sori ci tukki…

Billaay! Su guddi masaan a jot ci suuf su teey sii
Cëy waay, billaay, billaay!
Xolam dafa ànd ak xet gu neex, gu gën a teey billaay!

Catégories
Yuusu Nduur

Sama doom war ci mbaam

Góor gi nee na: Àdduna kenn xamu ko.
Pàppa ekspilike nu.

Góor gi nee na: Àdduna kenn xamu ko.
Pàppa ekspilike nu.

Waaw ma ekspilike leen:
Maak sam doom
Sama doom yéeg ci mbaam.
Man may teete mbaam.
Haa nu romb benn dëkk,
Nit ñi toogoon foofu.
Ñi ngi naan xoolal xale bi aka reew.
Naaj wu tàng wii
Moom mu waroon a teete mbaam
Sama doom déglul benn a ngoogu.

2- Maak sama doom
Sama doom wàcc mbaam
Man ma yéeg ci mbaam
Moom muy teete mbaam
Beneen dëkk binu romb
Nit ñi toogoon foofu
Ñi ngi naan mag mii moo ñàkk xel.
Sama doom déglul ñaar a ngoogu.

Àdduna bii, soo defee lii, ñu ne la lële, nga de lële ñu ne lii a nu gën a neex.

Góor gi nee na àdduna kenn xamu ko
Góor gi waxtaanal nu
Góor gi nee na àdduna kenn xamu ko
Pàppa ekspilike nu

Góor nee na àdduna am pàttaliku la
Pàppa ekspilike nu

Waaw ma ekspilike leen.
Leegi nu wàcc mbaam
Nun ñaar nuy teete mbaam
Ñeneen ñi nu romb fee
Ñi ngi naan ñaar ñii ñoo ñàkk bopp.

Leegi nu yéeg ci mbaam
Kenn wommatul mbaam
Feneen fi nu romb fee
Ñi ngi naan ñii ñaar ñoo ñàkk yërmaande
Sama doom déglul ñatt a ngoog oo.

Ne baay bi, bàyyil man suma rombee
Baay bi, bàyyil, man suma la jiitoo
Nga wax ma lu ñaaw.

Ne bàyyil suma la rombee nga wax ma lu ñaaw
Man suma la jiitoo nga wax ma lu ñaaw

Man li may def a gën li ngay def?
Am li ngay def a gën li may def?

Wommat, wommat mbaam ñu gis la.
Dunyaa, ni mu mel a gën ni ngeen mel.

Suma la wonee gannaaw nga wax ci man
Waxóo ci man lu dul wax ju ñaaw

Lu ma def nga ne baaxul
Lu ma ne amna nga ne loolu amul
Waaw loolu lu ciy pexe?
Li ciy pexe mooy bul faale
Bul toppatoo te dee ko sóoraale

Baabakar Kan way na Allaaji Bada Lóo mooy baayam

Seetal Yuusu Nduur ni muy waye
Mbaar, mbépp ak mbëfër

Seetal etuwaal ni muy tëgge
Danuy misig mu saf Yuusu way ci kawam

Su doyul nu dolli
Su ëppee nu xaaj ko
Su matul , nun nu mottali ko
Ismayla sóo ndax mu tane